The Definitions of Economics

The Definitions of Economics

by | Dec 24, 2024 | Basic Concepts of Economics, Economics, Micro Economics

Economics, as a discipline, has evolved over centuries and stands as a cornerstone of social sciences. Despite its profound significance, economics lacks a universally accepted definition. This ambiguity arises from its dynamic nature, broad scope, and the diverse perspectives of economists. The renowned economist Mrs. Barbara Wootton once remarked, “If six economists sat down together and searched for a definition of economics, seven definitions would emerge.” Similarly, J.M. Keynes observed that “Economics is strangled by countless definitions”. These remarks highlight the challenges in defining this ever-evolving field.

Economists have classified definitions of economics into four primary categories, each reflecting a distinct approach and focus. Let’s delve into these categories to understand the multifaceted nature of economics.

1. Definition of Wealth

The earliest definitions of economics were centered around wealth. Economists like Adam Smith, often referred to as the “Father of Economics,” emphasized the production, accumulation, and distribution of wealth. In his seminal work, The Wealth of Nations, Smith defined economics as an inquiry into the nature and causes of the wealth of nations. This perspective treated economics as a science of wealth, focusing on material prosperity and the factors contributing to it. However, this approach faced criticism for neglecting social welfare and ethical considerations.

2. Definition of Well-being

The well-being perspective shifted the focus of economics from wealth to human welfare. Alfred Marshall, a leading economist of the late 19th century, played a pivotal role in this transition. In his book, Principles of Economics, Marshall defined economics as “a study of mankind in the ordinary business of life.” This definition emphasizes how individuals and societies achieve well-being through the management of scarce resources. The well-being approach considers economics as a tool to enhance quality of life, encompassing both material and non-material aspects.

3. Definition of Scarcity

The scarcity-based definition, introduced by Lionel Robbins in his influential essay, An Essay on the Nature and Significance of Economic Science, revolutionized economic thought. Robbins defined economics as “the science which studies human behavior as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses.” This approach highlights the problem of choice and resource allocation in the face of limited availability. It underscores the universality of economic principles, extending beyond wealth and well-being to include any situation involving scarcity and decision-making.

4. Definition of Development

The development-oriented definitions of economics focus on growth, progress, and the improvement of living standards. This perspective is particularly relevant in the context of emerging economies and global challenges such as poverty, inequality, and sustainability. Economists in this category view economics as a study of how societies transform and achieve progress over time. It integrates elements of wealth, well-being, and scarcity while emphasizing long-term goals and strategies for development.

Conclusion

Economics, with its rich history and diverse perspectives, defies a singular definition. The wealth, well-being, scarcity, and development approaches each provide unique insights into the field. Together, they illustrate the complexity and breadth of economics as a discipline. As the world evolves, so too will the interpretations and applications of economics, ensuring its continued relevance in addressing the challenges and opportunities of humanity.

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಭೂಗೋಳದ ಪ್ರಭಾವ

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಭೂಗೋಳದ ಪ್ರಭಾವ

by | Dec 24, 2024 | ಇತಿಹಾಸ, ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಭೂಗೋಳದ ಪ್ರಭಾವ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ

ಭಾರತವು ತನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದಾಗಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿವರೆಗೆ, ಭೂಗೋಳದ ವಿವಿಧ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಇಂತಹ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.

ಭಾರತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಉತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ, ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಲೇಮಾನ್, ಕಿರ್ತಾರ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಕುಷ್ ಕಣಿವೆಗಳು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳು, ಅರಾವಳಿ, ವಿಂಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾತ್ಪುರ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಸಿಂಧೂ, ಗಂಗಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ ನದಿಗಳು, ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

1. ಹಿಮಾಲಯ: ಭಾರತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಕ

ಉತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ, ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಲೇಮಾನ್, ಕಿರ್ತಾರ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಕುಷ್ ಕಣಿವೆಗಳು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳು, ಅರಾವಳಿ, ವಿಂಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾತ್ಪುರ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಸಿಂಧೂ, ಗಂಗಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ ನದಿಗಳು, ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

2. ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ನದೀ ಬಯಲು: ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಪಯಣ

ಭಾರತೀಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ನದಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಈ ನದಿಗಳ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ವೇದಗಳ ಕಾಲದ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಬೆಳೆದು ಬಂದವು. ಜೊತೆಗೆ ಮೌರ್ಯರು, ಗುಪ್ತರು, ವರ್ಧನರು, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಮೊಗಲರು ಇದೇ ನದಿಗಳ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮುಲ್ತಾನ್ತ, ಕ್ಷಶಿಲೆ, ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ, ಕನೌಜ್, ಅಯೋಧ್ಯ, ವಾರಣಾಸಿ, ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ, ಸಾರನಾಥ, ವೈಶಾಲಿ ಮುಂತಾದ ಸಮೃದ್ಧ ನಗರಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದು ಬಂದವು ಮುಂದೆ ಕರಾಚಿ, ಲಾಹೋರ್, ಆಗ್ರಾ, ಕಾನ್ ಪುರ, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್, ಢಾಕಾ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಗರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.

3. ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ: ಸಮೃದ್ಧ ಜನಾಂಗದ ನೆಲೆ

ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಜನರನ್ನು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಪ್ರಿಯರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು ಇಲ್ಲಿನ ನದಿ ಬಯಲುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಗರಗಳಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವ ನರ್ಮದಾ, ತಪತಿ, ಮಹಾನರಿ, ಗೋದಾವರಿ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕಾವೇರಿ ಮುಂತಾದ ನದಿ ಬಯಲುಗಳು ಶಾತವಾಹನ, ಗಂಗ, ಕದಂಬ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಯಾದವ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಹಮನಿ, ವಿಜಾಪುರ, ಮೈಸೂರು, ಚೇರ, ಚೋಳ ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಲು ಕಾರಣವಾದವು ಉದಾ ಪೈಠಾಣ್ ಹಂಪಿ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಶ್ರೀರಂಗಂ ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರು ಮೊದಲಾದ ನಗರಗಳು ಇದೇ ನದಿಗಳ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದವು.

4. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು: ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಡು

ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ಹಸಿರಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಹೊನ್ನೆ, ತೇಗ, ಗಂಧದ ಮರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸಂಪತ್ತು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾಯಿತು.

5. ಕರಾವಳಿ ಬಂದರುಗಳು: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೇತುವೆ

ಕರಾವಳಿ ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು, ಗ್ರೀಕರು, ಅರಬ್ಬರು, ಯಹೂದಿಗಳು, ಚೀನಿಯರು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ಡಚ್ಚರು, ಫ್ರೆಂಚರು ಮತ್ತು ಅಂಗ್ಲರು ಮುಂತಾದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ರತ್ನಗಳು, ಹತ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಭಾರತದಿಂದ ನಿರ್ಯಾತವಾಗಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕಬ್ಬಿಣ, ತಾಮ್ರಸತು, ಬಂಗಾರದ ಗಣಿಗಳು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಿಲೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತವು ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ವಾಸ್ತವ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಕೃಷಿ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೌಗೋಳಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳು, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮೈದಾನಗಳು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪರಿಸರಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು  ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಎನಿಸಿವೆ.

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಭೂಗೋಳದ ಪ್ರಭಾವ

Influence of Geography on Indian History

by | Dec 23, 2024 | Ancient Indian History, Geographical Features, History

India has developed a unique history due to its diverse geographical position. From the Himalayan mountain range to the Deccan Plateau in the south, various features of the geography have profoundly influenced the political, cultural and economic development of India. Let us now examine how such geographical diversity has shaped the history of India.

Major geographical features that shaped India:

The Himalayas in the north, Suleiman, Kirtar and Hindukush valleys in the north-west, Manipur plateau in the north-east, Bay of Bengal, Western Ghats, Aravalli, Vindhya and Satpura hills in the east, Deccan plateau in the south, Indus, Ganga, Brahmaputra rivers, coastal region etc. form the culture and various political units of India.

1. Himalayas: India's natural protector:

The Himalayas divide India from the rest of Asia. It blocks the cold winds from entering India and provides cool air. The Himalayas have given birth to ever-flowing rivers. These rivers have created the fertile plains of the north. Due to this, North India has become economically prosperous. These rivers bring alluvial soil and crops such as wheat, jute, sugarcane and paddy grow abundantly here. The valleys paved the way for foreigners such as Persians, Greeks, Turks and Afghans to invade India. As a result, Indians were able to develop commercial and cultural ties with the West.

2. The Indus-Gangetic Plain: A Journey of Civilizations:

The Indus-Ganga rivers have had a lot of influence on the cultural life of Indians. The Indus Civilization and Vedic Civilizations developed in the plains of these rivers. In addition, the Mauryas, Guptas, Vardhanas, Delhi Sultans and Mughals established empires on the banks of these rivers. Multan, Takshashile, Indraprastha, Kanauj, Ayodhyavaranasi, Pataliputra, Sarnath, Vaishali etc. grew up here, followed by Karachi, Lahore, Agra, Kanpur, Murshidabad, New cities like Dhaka and Kolkata arose.

3. Deccan Plateau: Home to a Prosperous Race:

The Dakkhan Plateau is densely forested and has transformed the people into hard workers and war lovers, while the river plains are rich in natural wealth and have enriched the lands. The river plains of South India like Narmada, Tapati, Mahanari, Godavari, Tungabhadra, Kaveri etc. led to the prosperity of Satavahana, Ganga, Kadamba, Chalukya, Rashtrakuta, Yadava, Hoysala Vijayanagara, Bahmani, Bijapur, Mysore, Chera, Chola and Pandya kingdoms eg Paithan Hampi. Cities like Srirangapatna Srirangam and Thanjavur grew up on the banks of these rivers.

4. Eastern and Western Ghats: Land of Wealth:

The Eastern and Western Ghats are not just green hills, they are full of natural treasures. Honne, teak and sandal trees grow here in abundance. In addition, substantial iron and steel wealth in the region contributed to India’s industrial growth.

5. Coastal regions: Bridge of Commerce and Culture:

From coastal ports, Persians, Greeks, Arabs, Jews, Chinese established trade relations with India. This allowed cultural contact. In modern times, Europeans like Portuguese, Dutch, French and English were able to come to India. This allowed India to do foreign trade. As a result, Indian spices, gems, cotton. etc. started to be exported from India. Iron, copper, gold mines, stones needed for the development of architecture were found here.

Conclusion

India is rich in different geographical features, which have a significant impact on the country’s habitat, economy, agriculture, and culture. Its unique geographical features, the Himalayan mountains, the southern sea coasts, the vast Ganga-Brahmaputra plains and diverse environments make up the realistic image of the country. Collectively, India’s geographical features form the backbone of the country’s cultural diversity, economic prosperity and lifestyle.

ಅಶೋಕನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು

ಅಶೋಕನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು

by | Dec 23, 2024 | ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಮೌರ್ಯರು

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಆರೋಹಣ

ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಾಮ್ರಾಟರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಮಹಾಶಯ ಪ್ರಮುಖ. ಈತನನ್ನು ಭಾರತದ ಘನವಂತ ದೊರೆಯೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೀರಯೋಧನು ದಿಗ್ವಿಜಯಶಾಲಿಯೂ, ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಗಾರನೂ, ಶಾಸನಗಳ ಆದ್ಯಪ್ರವರ್ತಕನೂ, ಪ್ರಜಾಹಿತಾಕಾಂಕ್ಷಿ ದೊರೆಯೂ ಆದ ಅಶೋಕ ಮಹಾಶಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಶ್ವದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. 

 ಅಶೋಕ ಬಿಂದುಸಾರನ ಮಗ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಮೊಮ್ಮಗ, ಅಶೋಕನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ʻದುಮ್ಮಾ’. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಿಂದುಸಾರನಿಗೆ 16 ಜನ ಹೆಂಡತಿಯರಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ 101 ಜನ ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಶೀಮ ಹಿರಿಯಮಗ, ಅಶೋಕ ಎರಡನೇ ಮಗ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನಾಗಿದ್ದ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯನಿ ಹಾಗೂ ತಕ್ಷಶಿಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾಗಿ ಆಡಳಿತದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಉಜ್ಜಯನಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಶೋಕ “ಮಹಾದೇವಿ” ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದನು. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗಮಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಮಹೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.

ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಶೋಕ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ತಡವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಸಾ.ಶ. ಪೂ. 269ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿರಬೇಕು.  ಅಶೋಕನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡುವ ದೀಪವಂಶ, ಮಹಾವಂಶ ಮತ್ತು ಸಿಲೋನಿನ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಅಶೋಕನು ತನ್ನ 99 ಮಂದಿ ಸಹೋದರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದನೆಂದು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರಿಯು ಮತ್ತು ಚಂಡಾಲ ಅಶೋಕನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧಮತಾವಲಂಬಿಯಾದ ನಂತರ ಧರ್ಮಾಶೋಕನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು. ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳು ‘ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಕಗ್ಗ’ವೆಂದು ವಿ.ಎ.ಸ್ಮಿತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಂದುಸಾರನ ಮರಣಾನಂತರ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ದಾಯಾದಿ ಕಲಹದಿಂದ ಬಹುಶಃ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಶೋಕನ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ತಡವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಶೋಕನ ಮಲ ಸಹೋದರನಾದ ಸುಸೀಮನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಅಶೋಕನ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣವನ್ನು 4ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡಿತೇ ವಿನಃ ರಕ್ತಮಯ ವಾತಾವರಣ ಕಾರಣವಲ್ಲವೆಂದು ವಿ.ಎ.ಸ್ಮಿತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ|ಆರ್.ಸಿ.ಮಜುಂದಾರ್ ಅಶೋಕನನ್ನು ‘ಚಂಡಾ ಅಶೋಕ’ನೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸತ್ಯಾಂಶಕ್ಕೆ ದೂರವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಜಯಸ್ವಾಲ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಶೋಕನಿಗೆ 21 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ 25 ವರ್ಷಗಳಾಗಬೇಕಿದ್ದರಿಂದ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಡವಾಯಿತು. 

ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ

ಅಶೋಕನು ದಿಗ್ವಿಜಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮೌರ್ಯರ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು. ಆತನು ಕೈಗೊಂಡ ದಿಗ್ವಿಜಯವೇ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ.

ಅಶೋಕನು ತನ್ನ 13ನೇ ಬಂಡೆಕಲ್ಲು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿದ 9ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಕೈಗೊಂಡನೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ರಾಜನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜನಿಂದ ಕಳಿಂಗವು ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಶೋಕ ಕೈಗೊಂಡ ದಿಗ್ವಿಜಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧವೇ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧವೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಯುದ್ಧವು ತನ್ನ ರಾಜನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಜ್ವಲಂತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಕಳಿಂಗ ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ಓರಿಸ್ಸಾದ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು. ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಶುದ್ಧ ವರ್ಮ ಎಂಬ ರಾಜ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಕಳಿಂಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಛಲದಿಂದ ಅಶೋಕ ಭಾರಿ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಸ್ವಭಾವತಃ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಿಯರೂ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸಾವಾದಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದ ಕಳಿಂಗರು ಭಾರೀ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದರು. ಭುವನೇಶ್ವರದಿಂದ 150 ಕೀ. ಮಿ. ದೂರದ ʻದೌಲಿ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಕದನದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನಿಗೆ ಜಯ ಲಭಿಸಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಆಸುನೀಗಿದರು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷ ಜನ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕರು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ರೋಗ ರುಜಿನಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ಕಾಲುವೆಯೇ ಹರಿಯಿತು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಆಕ್ರಂದನ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಶೋಕನ ಮನ ವಿಲಿವಿಲಿ ಒದ್ದಾಡಿತು. ಅವನ ಹೃದಯ ಕಂಪಿಸಿತು. ಈ ಯುದ್ಧ ಅಶೋಕನ ಜೀವನದ ಗತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ರಕ್ತ ಪಾತದಿಂದ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿರರ್ಥಕ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ರಕ್ತಪಾತ ಹಾಗೂ ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸಾಮಾರ್ಗವನ್ನು ತುಳಿಯುವುದಾಗಿ ಅಶೋಕ ಘೋಷಿಸಿದನು.

ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ

 ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮಹತ್ತರ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧವು ಅಶೋಕ ಮಹಾಶಯನ ಮನಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮೂಲಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಣರಂಗದ ಭೀಭತ್ಸ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಅಶೋಕನ ಮನಕರಗಿತು. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪೀಡನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಪ್ರಜಾ ಪರಿಪಾಲನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ ಅಶೋಕ ಮಹಾಶಯ ಧರ್ಮಾಶೋಕನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಅಶೋಕನ ಸೈನಿಕ ಆಕ್ರಮಣ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಆದ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.

ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅಶೋಕನ ಮನಸ್ಸು ದುಃಖತಪ್ತವಾಯಿತು. ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ಬೌದ್ಧ ಮುನಿ ಉಪಗುಪ್ತನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡನು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾರೆ ಎಂದು ಶಪಥ ಮಾಡಿದನು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವನು ಯುದ್ಧ ವಿಜಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಧರ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಅಶೋಕನು ಅದರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿದನು. ಬೌದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಕಪಿಲವಸ್ತು, ಲುಂಬಿಣಿ, ಸಾರನಾಥ, ಗಯಾ, ಕುಶಿನಗರ, ರಾಜಗೃಹ ಹಾಗೂ ವೈಶಾಲಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ತೂಪಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಲುಂಬಿನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ತೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮಧರ್ಮ ಎಂದು ಸಾರಿದನು. ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದನು. ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಬೇಟೆಯಾಡುವದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು. ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ʻಧರ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರನ್ನು’ ನೇಮಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಾದ ʻಸಂಗಮಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಮಹೇಂದ್ರ’ರನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಸಿಂಹಳದ ರಾಜ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನುರಾಧಪುರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ತೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅಶೋಕನ ಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ಟಿಬೇಟ್, ಚೀನಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಜಪಾನ್, ಉಜ್ಜಯನಿ, ಕೋರಿಯಾ, ಸಿರಿಯಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಮೆಸೋಪೋಟಮಿಯಾ, ಜಾವಾ, ಸುಮಾತ್ರಾ ಹಾಗೂ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡಿತು. ಅಶೋಕ ಮೂರನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಕರ ನಡುವಿನ ಅಂತಃಕಲಹವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು.

ಅಲ್ಲದೆ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪ್ರಜಾಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟನು. ‘ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕಿಂತ ಧರ್ಮವಿಜಯವೇ ಮಿಗಿಲು’ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು. ಕಲ್ಹಣನ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆಶೋಕನು ಶಿವನ ಆರಾಧಕನಾಗಿದ್ದನು. ಬೇಟೆಯಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದಿದ್ದನು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಬುದ್ಧನ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ಅಹಿಂಸಾನೀತಿ ಅನುಸರಿಸಿ ಬೌದ್ಧಮತ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡನು. ತನ್ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿಯು ಶಾಂತಿಯ ಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು. 

.

ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸೇರಿವೆ:

1. ಕಟ್ಟಡ ರಸ್ತೆಗಳು: ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾದ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

2. ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು: ಅವರು ಈ ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಲು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ನೆರಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದನು.

3. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು: ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

4. ಔಷಧಾಲಯಗಳು: ಅಶೋಕನು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದನು.

5. ಉಚಿತ ಔಷಧವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು: ಔಷಧೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.

6. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು: ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿಗೆ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು.

ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯ ಉತ್ಕನನದ ಮಹತ್ವ :

ಇಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ರಾಣಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಪಟ್ಟಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ “ರಾಯ ಅಶೋಕ” ಎಂಬ ಬರಹವೂ ಇದ್ದು ಇವನನ್ನು ಅಶೋಕನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧವು ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಹೊಸಯುಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಡಾ.ರಾಯ್‌ ಚೌಧುರಿಯವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ ಅಶೋಕ ಮಹಾಶಯನ ಸೈನಿಕ ‘ಆಕ್ರಮಣದ ವಿಜಯ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು ಧರ್ಮವಿಜಯ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು’. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಐಕ್ಯತೆಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ‘ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ’ ಎಂಬ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಜಾಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಶೋಕ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾದರಿಯಾದ ಸರ್ವರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಹೆಚ್.ಜಿ.ವೇಲ್ಸ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ ʻಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಸೇನಾ ಸಾರ್ವಭೌಮರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ’.

ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮೌರ್ಯರ ಕೊಡುಗೆಗಳು (ಮೌರ್ಯ ಪರಂಪರೆ)

ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮೌರ್ಯರ ಕೊಡುಗೆಗಳು (ಮೌರ್ಯ ಪರಂಪರೆ)

by | Dec 23, 2024 | ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಮೌರ್ಯರು

ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಸ್ತೂಪಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ಅರಮನೆಗಳವರೆಗೆ, ಮೌರ್ಯರು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರಗಳ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಿಶ್ರಣವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ತೂಪಗಳು: ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸ್ತೂಪಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ, ಇವು ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ರಚನೆಗಳು ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಛತ್ರಿ-ಆಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟದಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆರೋಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಸಾಂಚಿ, ತಕ್ಷಿಲಾ, ಶ್ರೀನಗರ, ಕುಶಿನಗರ, ಕಪಿಲವಸ್ತು ಮತ್ತು ಕೌಶಾಂಬಿಯಂತಹ ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ತೂಪಗಳು ಸೊಗಸಾದ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪವು 121.5 ಅಡಿ ಸುತ್ತಳತೆಯೊಂದಿಗೆ 77.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಮೌರ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇದು ಸುಂಗನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಸ್ತೂಪವು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತಿದ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು (ಮಹಾದ್ವಾರಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆ ಯುಗದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪರಾಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಶೋಕನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ 84,000 ಸ್ತೂಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಅರಮನೆಯ ವೈಭವ

ಮೌರ್ಯ ಯುಗದ ಮೂಲ ಅರಮನೆಗಳು ಸಮಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನಗಳು ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಅರಮನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಪಾಟ್ನಾ) 100-ಕಂಬಗಳ ಅರಮನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಅರಮನೆಯು ಅದರ ಮರದ ರಚನೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರಮನೆಯ ಕಂಬಗಳು ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, 4 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಎಸ್.ಎಸ್. ಫಾಹಿಯಾನ್ ಅರಮನೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು, ಅದನ್ನು “ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವರ ನಿರ್ಮಿತ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

ಗುಹೆಗಳು: ಏಕಾಂತತೆಯ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು

ಮೌರ್ಯ ರಾಜರು ಸಹ ಗುಹೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಗಯಾ ಬಳಿಯ ಬರಾಬರ್ ಮತ್ತು ನಾಗಾರ್ಜುನ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳು ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ದಶರಥನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಬರಾಬರ್ ಗುಹೆಗಳು, 41 ವಿಭಿನ್ನ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಗಮ ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಆ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗಾರ್ಜುನ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಮೊಮ್ಮಗನ ಶಾಸನಗಳಿವೆ, ಈ ರಚನೆಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕಂಬಗಳು: ಏಕಶಿಲೆಯ ಅದ್ಭುತಗಳು

ಬಹುಶಃ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಂಪರೆಯು ಅದರ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ತಂಭಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಏಕಶಿಲೆಯ ರಚನೆಗಳು ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪುರಾಣದ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ 30 ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅಶೋಕನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ 30 ರಿಂದ 40 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು 50 ಟನ್ ತೂಕವಿದೆ.

ಕಂಬಗಳನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ತಳ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗ. ಬೇಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನವಿಲು ಹೊಂದಿದೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನಂತಹ ಹೊಳಪು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಆನೆಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸಾರನಾಥ ಸ್ತಂಭ, ಬುದ್ಧನ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪದೇಶದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಸ್ತಂಭವು ಈಗ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಕಮಲದ ಆಕಾರದ ಶಿಖರ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕುಳಿತಿರುವ ಸಿಂಹಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳು ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿರುವ 24 ಕಡ್ಡಿಗಳು ದಿನದ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಚಕ್ರದ 32 ಕಡ್ಡಿಗಳು ಮಹಾಪುರುಷನ ಪುರುಷ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅದರ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಜನರ ನವೀನ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ತೂಪಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭವ್ಯವಾದ ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳವರೆಗೆ, ಮೌರ್ಯರ ಪರಂಪರೆಯು ವಿಸ್ಮಯ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅದ್ಭುತಗಳು ಅದ್ಭುತವಾದ ಗತಕಾಲದ ಜ್ಞಾಪನೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಯುಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.