admin, Author at Students Free

Lis Pendens

by admin | Dec 21, 2025 | Introduction to Political Science, Law, Political Science

Importance of Lis Pendens and Its Role in Protecting Judicial Supremacy

1.Introduction

In a constitutional democracy like India, judicial supremacy is essential for maintaining the rule of law. Courts are entrusted with the responsibility of resolving disputes and ensuring that justice is not defeated by power, influence, or administrative action. One of the most important legal doctrines that helps courts perform this role effectively is lis pendens (lis pendency).

Lis pendens ensures that once a matter is brought before a court, no party can undermine the judicial process by changing the subject matter of the dispute during the pendency of litigation. In this way, it acts as a powerful shield protecting the authority and supremacy of the judiciary.

Meaning of Lis Pendens

The term lis pendens means “pending litigation.” It signifies that when a suit is pending before a competent court, any action taken relating to the disputed subject matter is subject to the final decision of that court. The doctrine does not prohibit actions absolutely, but it ensures that such actions cannot override or frustrate judicial outcomes.

3.Meaning and Origin of Lis Pendens

The term lis pendens comes from Latin, meaning “pending litigation.” In simple words, it refers to a situation where a legal dispute is already pending before a court, and therefore no party should take actions that alter the subject matter of the dispute.

Origin

Originated in Roman Law
Developed through English Common Law
Adopted into Indian legal practice as a principle of public policy
The core idea is simple: When a matter is before a court, the situation must remain unchanged until the court decides.

Important Judicial Precedents

A. Jayaram Mudaliar v. Ayyaswami (1972)

Jayaram Mudaliar v. Ayyaswami (1972) is a landmark Supreme Court judgment that clearly explains the doctrine of lis pendens in Indian law. The doctrine aims to protect the authority of courts by ensuring that the subject matter of a case is not altered while a lawsuit is still pending.

In this case, the dispute involved rights over immovable property. During the pendency of a civil suit, one party transferred the disputed property to a third person. The transferee argued that the transfer should be protected because it was made in good faith and without knowledge of the ongoing litigation. This raised an important legal question: Does the doctrine of lis pendens depend on notice or knowledge of the pending case?

The Supreme Court held that lis pendens does not depend on notice or good faith. Instead, it is based on public policy, as recognised under Section 52 of the Transfer of Property Act, 1882. The Court ruled that any transfer made during the pendency of a suit is not void, but it is subject to the final decision of the court. Therefore, such a transfer cannot affect the rights of the parties as ultimately decided by the court.

The Court emphasised that allowing free transfers during litigation would defeat justice and create endless legal complications. Although the case arose from a property dispute, its principle has wider application in service, recruitment, and administrative matters. The judgment firmly establishes judicial authority and ensures effective administration of justice.

B. Rajender Singh v. Santa Singh (1973):

Rajender Singh v. Santa Singh (1973) is an important Supreme Court judgment that clearly explains the doctrine of lis pendens and its role in protecting the judicial process. The case highlights why the status quo must be maintained once a lawsuit is filed, and why private transactions during litigation cannot defeat court proceedings.

In this case, a civil dispute regarding immovable property was pending before a court. During the pendency of the suit, one party transferred the disputed property to another person. The transferee claimed rights over the property, arguing that the transfer was valid under general law. This raised a crucial legal question: Can a property transfer made during an ongoing suit affect the rights of parties already before the court?

The Supreme Court examined Section 52 of the Transfer of Property Act, 1882, which embodies the doctrine of lis pendens. The Court clarified that such transfers are not void, but they are subject to the final decision of the court. A transferee during litigation does not get an independent or superior title; instead, they stand in the shoes of the transferor and are bound by the court’s final decree, regardless of notice or good faith.

The Court stressed that allowing free transfers during litigation would lead to endless disputes and weaken judicial authority. Although arising from a property dispute, this principle applies widely in service, recruitment, and administrative matters. The judgment strongly upholds judicial supremacy, legal certainty, and finality in litigation.

C. State of Bihar v. Upendra Narayan Singh (2009):

The Supreme Court judgment in State of Bihar v. Upendra Narayan Singh is a landmark decision dealing with illegal appointments in public employment and the limits of judicial tolerance toward violations of constitutional and statutory recruitment norms. The case is widely cited in service law, constitutional law, and administrative law to reinforce the principle that public employment must strictly conform to the rule of law.

The dispute arose from appointments made by the Government of Bihar to certain public posts. These appointments were challenged on the ground that they were made without following the prescribed recruitment rules, procedures, and constitutional requirements. It was alleged that the selection process violated Articles 14 and 16 of the Constitution of India, which guarantee equality before law and equality of opportunity in public employment. The High Court examined the matter and questioned the legality of the appointments, after which the case reached the Supreme Court.

The core issue before the Supreme Court was whether appointments made in violation of statutory rules and constitutional principles could be allowed to continue, particularly when the appointees had already served for several years. The respondents argued that their long continuation in service and the hardship that would result from termination should be considered on humanitarian grounds. The State, on the other hand, contended that illegality at the root of recruitment cannot be cured by sympathy or passage of time.

The Supreme Court undertook a detailed examination of the constitutional framework governing public employment. It emphasised that recruitment to public posts is not a matter of private contract, but a constitutional function that must comply with the principles of fairness, transparency, and equal opportunity. Any appointment made in disregard of statutory rules, recruitment procedures, or reservation policies strikes at the very foundation of Articles 14 and 16.

In its judgment, the Court firmly rejected the argument that long service or humanitarian considerations could legitimise illegal appointments. The Supreme Court held that courts cannot regularise or protect appointments that are illegal from inception, as doing so would amount to endorsing a violation of the Constitution. The Court observed that sympathy for illegal appointees would be unfair to countless eligible candidates who were denied the opportunity to compete for public posts in accordance with law.

The Court laid down a crucial principle that has since become a cornerstone of service jurisprudence: if the very foundation of an appointment is illegal, the entire superstructure built upon it collapses. Continuation in service, payment of salary, or administrative convenience cannot cure the initial illegality. Allowing such appointments to stand would erode public confidence in governance and undermine the rule of law.

The judgment also highlighted the broader public interest involved in public employment. Protecting illegal appointments would encourage arbitrariness, nepotism, and abuse of power by authorities. Therefore, the Court held that strict adherence to recruitment rules is essential to preserve constitutional discipline and equality.

The significance of State of Bihar v. Upendra Narayan Singh (2009) extends beyond the facts of the case. The principles laid down are frequently applied in cases involving illegal recruitments, irregular appointments, and attempts to bypass service rules, including in educational institutions and government departments. The decision is often read alongside other landmark judgments to emphasise that courts cannot legitimise illegality under the guise of equity.

In conclusion, the Supreme Court in State of Bihar v. Upendra Narayan Singh (2009) delivered a strong constitutional message: public employment must be governed by law, not sympathy or expediency. Illegal appointments, even if long-standing, are constitutionally unsustainable and liable to be set aside. The case stands as a powerful affirmation of rule of law, equality in public employment, and judicial responsibility to uphold constitutional values.

5.Application to Higher Education Institutions

In government-run colleges and universities, appointments and promotions are governed by constitutional principles, statutory service rules, and judicial oversight. Any deviation from these norms renders the recruitment process constitutionally fragile. Appointments made by ignoring prescribed service rules, bypassing established promotion channels, or proceeding during the pendency of court proceedings are especially vulnerable to judicial scrutiny. Courts have consistently held that such actions undermine equality, fairness, and the rule of law in public employment.

In this context, judicial precedents—particularly those dealing with illegal appointments and lis pendens—are frequently relied upon to quash direct recruitment processes that violate service rules or disregard the legitimate expectations of eligible internal candidates. Courts also use these principles to restore promotion-based appointments, especially where long-serving faculty members have been arbitrarily denied career advancement. Importantly, such intervention reinforces judicial discipline, reminding administrative authorities that court proceedings and service rules cannot be treated casually.

The relevance of these principles becomes even stronger in recruitment disputes involving lis pendens. When courts pass interim stay orders or status-quo directions, they do so to preserve the subject matter of the dispute and prevent irreversible consequences. If, despite such orders, the government proceeds to publish final selection lists or make appointments, it amounts to defiance of judicial authority.

The legal consequences of such conduct are serious. Authorities responsible for continuing recruitment in violation of interim orders may be exposed to contempt proceedings, while the appointments so made remain liable to be stayed or invalidated upon final adjudication. Thus, in higher education institutions, strict adherence to service rules and judicial directions is essential to uphold constitutional governance, academic integrity, and the supremacy of the judiciary.

Importance of Lis Pendens

A. Maintains Status Quo During Litigation

One of the foremost importance of lis pendens is that it preserves the existing state of affairs until the court decides the case.

Prevents hurried transfers or appointments
Stops parties from gaining unfair advantage
Ensures the dispute remains meaningful
Without lis pendens, parties could defeat justice by repeatedly altering the situation during trial.

B. Prevents Multiplicity of Litigation

Lis pendens prevents endless rounds of litigation

If parties are allowed to transfer or alter rights during litigation:

- New parties would enter the dispute
- New suits would arise
- Courts would be burdened with repetitive cases
- Lis pendens ensures finality of judicial proceedings.

C. Protects Rights of Litigating Parties

The doctrine safeguards the interests of parties who have approached the court in good faith.

Prevents dilution of their legal claims
Ensures their rights are decided on merits
Stops stronger parties from exploiting procedural delays

D. Ensures Effective Enforcement of Court Judgments

A judgment is meaningful only if it can be enforced.

Lis pendens ensures that:

Court decrees are not rendered useless
Judicial orders retain their practical value
Remedies granted by courts remain effective
Without this doctrine, judgments could become merely symbolic.

E. Promotes Public Confidence in Justice System

By ensuring that court proceedings are respected:

Citizens develop trust in judicial institutions
People believe that justice cannot be bypassed
Rule of law is strengthened
Lis pendens thus enhances institutional credibility of courts.

7.Importance in Modern Context (Service & Recruitment Matters)

In modern governance, lis pendens plays a vital role in:

Government recruitment disputes
Promotion vs direct recruitment cases
Appointments in higher education institutions

When courts are seized of such disputes:

Final lists issued during pendency do not create vested rights
Judicial supremacy remains intact
Administrative overreach is curtailed

Conclusion:

The doctrine of lis pendens safeguards the authority of courts by ensuring that the subject matter of a dispute remains unchanged during litigation. It prevents parties from defeating justice through private transactions and ensures that judicial decisions are effective, binding, and capable of proper enforcement.

Impacts of the Turkish invasion of India

by admin | Dec 3, 2025 | Ancient Indian History, History, Invasions of Ghazni and Ghori

Introduction:

The Arabs were the first Muslims to invade India. They confined themselves to the Sindh region and ignored the rest of India. But later, the Turks, who undertook expeditions to India, conquered the some parts of the country and permanently established Islam there. The Turks were physically stronger than the Arabs and had powerful weapons. The Turks were also spiritual beings. They were religious. After gaining control of the Caliphate of Baghdad in the 8th and 9th centuries, the Turks installed their vassal, the Samasid dynasty, in Central Asia after the death of the Abbasid Caliph. Abdul Malik was the king of the Samasid dynasty. After his death, his slave Alpatagin established an independent kingdom and contributed to the political development of Central Asia. He died within a few months of establishing the kingdom. 14 years after his death, Sabaktagin ascended the throne of Ghazni in 977 AD. Alaptagin and Sabaktagin had already invaded India several times and plundered vast amounts of wealth from the Hindu rulers. Sabaktagin died in 997 AD. Then his favourite servant, Muhammad of Ghazni, ascended the throne. He had heard of India’s wealth and had undertaken about 17 expeditions to India. He plundered a considerable amount of Indian wealth. After his death, his close servant, Muhammad of Ghori, invaded India several times and captured vast amounts of wealth, thereby establishing Islam in India forever.

Due to Ghori Muhammad’s efforts, Islam came to India and competed with Hinduism. This led to changes in politics, religion, society, and culture. Past foreign groups, such as the Kushans, Greeks, Persians, and Sakas, had little impact on India. Jains and Buddhists were born in India and did not significantly change society. They lived peacefully with the Hindus. However, Islam kept its own identity and did not merge with Indian culture. The Turkish invasions caused changes in these areas of India.

1) Political Changes:

The Turkic invasions had several major political consequences in India, as outlined below.

Base to launch further attacks:

The Turkic invasions culminated in the Battle of Tarain between Ghori Muhammad and Prithviraj Chauhan. This battle marked the expansion of the Sultanate’s rule across North India. Importantly, Muhammad of Ghazni’s earlier conquest of Punjab provided Muhammad Ghori with a strategic base to launch further attacks.

Birth of Delhi Sultanate:

After Ghori Muhammad’s return, he left Qutub-ud-din-Aibak to manage the conquered areas. Thus Qutub-ud-din-Aibak established himself as the ruler of the Delhi Sultanate. Therefore, Ghori Muhammad’s campaigns directly initiated Sultanate rule in Delhi.

Religious aspects of foreign Muslims in Indian politics:

The Turks ran their administration independently. They respected and listened to the Caliph of Baghdad. They believed their rule in Delhi was part of the wider Muslim community. So, they accepted the Caliph’s authority. This made Muslim religious identity a key factor in Indian politics.

Rise of Turkic Control in Governance:

Due to the lack of political unity among Indian rulers, the Turks defeated them and established their authority. Indians lost their influence in governance, with high administrative positions reserved for the Turks. Consequently, Hindus and other Muslims had limited access to top posts.

Hindus in the administration:

The Turks appointed Hindus to various posts in India, from village administration to the central government, and administered India under their guidance. For example, Medini Rai of Chanderi, Roop and Sankan in Bengal, etc. Similarly, the Sultan of Golconda and Yusuf Adil Shah of Bijapur also appointed Hindus in the administration.

Hindus were subjected to physical and mental torture:

The Turks attacked India and forcibly took away the power from the Hindus and made them their slaves. The highest posts of the state were given to the Turks and the lower posts were given to the Hindus. As a result, the Turks were able to enjoy the natural wealth of India and various facilities without any difficulty. The Hindus were led to a life worse than cattle. The fanatics like Muhammad Ghazni, Muhammad Ghori and Alauddin Khilji and Ibrahim Ludi did not tolerate the progress of the Hindus at all. They tortured the Hindus at every step and treated them like animals. Thus, the Hindus were subjected to physical and mental torture by the Turks.

Persian Administrative Language:

After the Turks invaded, Persian replaced Sanskrit as the language of government in India. This lasted until the Mughal period. The Turks welcomed many Hindu scholars, writers, and poets to their courts. These scholars translated many Hindu texts into Persian.

Change of capital:

As a result of the Turks’ influence on India, they changed the previous central location of Lahore and shifted it to Delhi. Thus, from the time of Ghazni and Ghori Muhammad to the last days of the Mughal Empire, Delhi became the centre of Muslim life. Muslim political activities began in Delhi itself.

Absence of law of succession:

Muslim politics at that time were confusing. There were no clear rules about succession. It was not automatic for sons to inherit the throne. The strongest person would take power. Because of this, the Sultan’s sons often fought each other. These fights led to bloodshed.

Decline of feudal system:

After the Turkish invasion, the traditional feudal system of India began to weaken significantly. The Turks reorganized the empire by dividing it into various provinces, which reduced the power and influence of the small local rulers who had previously controlled their own territories. These petty rulers gradually lost their authority, wealth, and identity. The new administrative divisions directly brought these regions under the control of the Sultan, marking the beginning of the decline of the old feudal order.

To manage these provinces effectively, the Turks introduced the Iqta system, appointing officials known as Iqtadars. An Iqtadar was responsible for collecting taxes from the Iqta and using a portion of the revenue to maintain an army. The remaining income had to be submitted to the Sultan. This arrangement not only ensured proper administration but also strengthened the central government, as it now had a direct hold over the provinces through appointed officers instead of relying on feudal lords.

A major military transformation also contributed to the decline of the feudal system. In ancient India, kings often depended on feudal armies provided by local chieftains during times of war. However, with the arrival of the Turks, a permanent standing army was introduced—well-trained, disciplined, and always ready for battle. This reduced the relevance of feudal troops, making the Sultan independent of local rulers for military support. As a result, the feudal army gradually disappeared, and the feudal system weakened and eventually declined under the strong centralized rule of the Turkish administration.

Inclusion of all people in the army:

During the ancient and medieval rule, only those from the Kshatriya background could join the army among the Rajputs. There was a rule that only Kshatriyas could join the fight to defend the country. No matter how strong they were from other castes and races, they were not included in the army. It was concluded that if the Kshatriyas lost in the war, the entire country would be lost. But after the Turks arrived in India, they issued a Patta stating that any caste (including the Kshatriyas) could join the army. Thus, soldiers from different castes and races got an opportunity to join the Indian army.

2) Economic Changes:

The changes in India’s economy due to the Turkic expeditions are as follows.

The Great Plunder:

Muhammad of Ghazni attacked India many times to take its riches. He was obsessed with wealth. He led 17 campaigns and took away much of India’s wealth. Muhammad of Ghori attacked India to take wealth and expand his kingdom. He defeated Prithviraj Chauhan in the Battle of Tarain. These attacks made India poorer. According to Ferista, the looted gold, silver, and jewels were worth large amounts, including 7 lakh gold dinars, and hundreds of manas of gold, silver, and jewellery.

Economic crisis:

After the Turks invaded India, they interfered in Indian politics. Then they imposed Jaziya taxes on the Hindus. Many Hindus who could not pay taxes converted to Islam. The country’s wealth was concentrated in a few individuals. They did not use this wealth for the welfare of the citizens. Instead, they used it to live in luxury. Thus, the Indians were in financial distress.

Changes in Tax System:

Since the Turks were Muslims, they collected taxes in accordance with Islamic law.

Zakat: Every Muslim had to pay 2% of their income to the government.
Khams: Tax to be paid to the government on the spoils of war.
Jajiya: Tax to be paid by Hindus to the government for their protection.
Khiraj: Tax to be paid by farmers to the government on the produce of their land, which was 50%.

3) Social Changes:

Islamic culture and civilisations had some bad effects on Indian society and led to changes in Indian society. They can be seen as follows.

It led to the division of Indian society:

The Turks invaded India and settled here. As a result, Indian society was divided into two parts, Hindu society and Muslim society. There were differences between the two, such as high and low, black and white, and caste. This led to excessive fighting and fighting between them, and harmony gradually deteriorated.

Impact of Islam’s Growth on Hindu Caste Practices:

There is no caste system in Islam. As a result, the Sultans did not accord recognition to the caste system or the varnashrama religion in Hinduism. Thus, the caste system lost its complexity.

As a result of the arrival of the Turks, Islam gained ground day by day. Fearing this, the Hindus strictly implemented the caste system to protect Hinduism. Instead of eradicating the caste system in India, it showed its darkest form. Thus, the caste system lost its complexity and its darkness was displayed simultaneously.

Change in urban areas:

During the rule of the Turks, it became convenient for people of all types to live in urban areas. A system of living together without the constraints of caste and religion was created. Because the Muslim leaders or Sultans did not need to declare caste and maintain the caste system. They had no interest in it.

Lifestyle Transformation After Turkish Conquest:

After the Turks established their rule in India, the immense wealth of the subcontinent began to influence their way of life. The riches they acquired allowed them to adopt a luxurious lifestyle similar to that of the Persians. Palaces, fine garments, perfumes, rich food, and refined entertainment became a part of the elite culture. This new taste for comfort and grandeur gradually spread across society, influencing the lifestyle patterns of many people in the major cities.

Over time, this exposure to luxury also led to certain social changes that were not always positive. Historical accounts mention that drinking, gambling, and immoral activities became more widespread, affecting both the ruling class and sections of Hindu society. As people were drawn to comfort and indulgence, traditional moral values began to weaken. Thus, the Turkish conquest not only introduced new cultural elements but also contributed to the rise of social vices, marking a significant shift in medieval Indian society.

Dress and Lifestyle Influence:

The arrival of the Turks and other Muslim communities in India introduced new and attractive styles of dress, food habits, perfumes, and lifestyle practices. Muslim nobles and soldiers wore elegant garments such as silk robes, muslin outfits, embroidered turbans, and decorative belts, which made their appearance striking and sophisticated. Their refined eating habits, use of perfumes, and well-organized living styles created a strong visual and cultural impact on the local population.

Hindus, who traditionally followed simpler clothing and lifestyle practices, were naturally fascinated by these new influences. Over time, many Hindus—especially those living in towns, trade centers, and royal courts—began adopting elements of Muslim dress, food, and etiquette. This gradual imitation reflected the cultural blending taking place in medieval India, where Muslim styles became popular and influenced everyday life among many Hindus.

The position of the traditional rulers (Feudal lords) was taken over:

The Iktas are the provinces. The Iqtadars who led it acted as representatives of the government. They collected taxes. Thus, the Feudal leaders who had done the same job earlier lost their positions. They were removed from the privileges of the government.

Introduction of the Purdah system:

Before the Turks came to India, the Purdah system was not in force in India. This system was reserved only for the Muslim community. As the situation changed, Hindus also started following the Purdah system. The reason was that they followed this system with the intention that beautiful Hindu girls should not fall into the eyes of few lustful Muslim men. Thus, the Purda system took root in Indian society.

Child Marriage became popular:

Muslim kings, nobles and soldiers started forcibly marrying Hindu women. Some would kidnap and marry Hindu girls. Due to this, Hindus would marry their daughters off before they reached puberty. Child marriage, which was practised on a small scale earlier, became more prevalent after the Turks came to India. To protect their daughters from Muslims, Hindus resorted to the inhuman act of killing a girl child as soon as she was born. Due to this, female infanticide became common.

Restriction on women’s freedom:

Women did not have freedom in Turkish society. Women were denied the right to stand equal to men. They were restricted from participating in meetings, ceremonies and religious functions. This influenced Hindus. They also restricted women’s freedom. Women were forced to spend their time within four walls.

Sati and Johar system became popular:

During the period of Turkish invasions, many regions of India experienced instability, warfare, and fear. Historical accounts mention that during some of these invasions, large numbers of women were kidnapped, forcibly married, sold, or enslaved. In response to these threats and to protect their honour and chastity, Hindu women in several regions especially Rajasthan began practicing Johar, a ritual in which women collectively sacrificed themselves by entering a fire when defeat in battle seemed inevitable. This was seen as a desperate act of protection during times of extreme danger.

Alongside Johar, the practice of Sati also gained wider acceptance in certain parts of India during this turbulent period. Sati involved a widow immolating herself on her husband’s funeral pyre, and over time it came to be regarded as a symbol of ultimate loyalty and purity. The continuous invasions and fear of dishonour contributed to the spread and social acceptance of both Johar and Sati among some Hindu communities, marking a tragic and complex chapter in India’s social history.

Birth of Slavery:

The establishment of Muslim rule in India introduced a large-scale system of slavery, which became a marker of prestige, wealth, and power among the rulers. Many Muslim kings and nobles believed that owning a large number of slaves enhanced their social standing. Captives taken during wars—including soldiers, nobles, and members of royal families—were often forced into slavery and made to serve in various capacities. These enslaved individuals were employed in households, military camps, palaces, and administrative works, reflecting the rulers’ dominance over conquered territories.

Over time, slavery expanded to an extraordinary scale under certain rulers. Alauddin Khilji is recorded to have kept around 84,000 slaves, while Firoz Shah Tughlaq maintained an even larger number—nearly 1,80,000 slaves. These slaves performed a wide range of duties, from domestic service to skilled labour, and even administrative tasks. The massive number of enslaved people reflected the political authority of the rulers but also highlighted the harsh realities faced by those who were forcibly taken from their families and compelled to serve throughout their lives.

4) Religious Changes:

After the arrival of the Turks in India, there were many changes in the Indian religious sphere. They are as follows.

Propagation of Islam:

After the Muslims settled in India, Islam became more and more powerful. Their conversion work gained momentum because many Muslim kings offered many temptations to the Hindus and converted them to Islam. They destroyed Hindu temples. Some of them even earned the title of idolaters. They imposed inhuman taxes on the Hindus. Those who were unable to pay the taxes accepted Islam. Islam’s monotheism attracted many Hindus. Islam became the “State Religion”. Those who had experienced all kinds of inhuman inequality in Hinduism for thousands of years were attracted to Islam and converted, due to which the evil practices in Indian society started to disappear. As a result, the status of Brahmins declined.

Religious tolerance:

Initially, there were many differences between Hindus and Muslims. But over time, they adopted the qualities of harmony. They got rid of fanaticism and adopted a sense of equality. Both were influenced by the teachings of Bhakti saints. Hindus started adopting the religious thoughts and practices of Muslims, and Muslims started adopting the religious thoughts and practices of Hindus. Initially, Hindus and Muslims followed the policy of “Na Roti Na Beti”, but gradually they made adjustments in marriage and food arrangements. Hindus adopted the dress and food habits of Muslims, and Muslims adopted the food habits and costumes of Hindus.

Growth of Bhakti and Sufi sects:

Initially, there was a huge religious gap between Hindus and Muslims. Bhakti and Sufi sects sought to bridge this gap and instil a sense of brotherhood between them. The saints of the Bhakti and Sufi orders preached the unity of God, equality, and simple religious practices. These had a profound impact on Hindus and Muslims. Their thoughts led to the development of a stable attitude among the people.

Decline of Buddhism:

Muslims who came to India opposed Buddhism and its non-violent policy. Thus, Muslims captured thousands of Buddhists and slaughtered them like sheep. Hindus also did not accept the non-violent policy and distanced themselves from it.

5) Cultural Changes:

The cultural changes in Indian society due to the arrival of the Turks are as follows.

Origin of Urdu:

The Muslim invaders spoke Persian and Arabic at that time. Similarly, the Hindus had popularised Sanskrit. Both the Muslims who came to India and the Hindus needed a single language. Thus, Urdu emerged from the fusion of Hindu and Muslim cultures. It became popular as the dialect of the Urdu people. Many Muslim poets wrote poems, songs and works in Hindi, and many Hindu poets wrote in Urdu.

Development of Hindavi language:

Hindavi language emerged from the Apabhramsha dialects spoken in the Delhi region around the 10th to 13th centuries. During this period, the Delhi Sultanate emerged, and Indo-Aryan dialects began incorporating Persian and Arabic words, leading to the development of Hindavi. Persian rulers and poets such as Amir Khusrau called this developing language Hindavi or Dahlavi. This was the initial stage of development behind modern Hindi and Urdu.

Rise of Indo- Saracenic Art:

As a result of the fusion of Hindu and Muslim cultures, a new style called Indo-Islamic or Indo-Saracenic emerged. Over time, Hindustani music also developed. Muslims destroyed Hindu temples and built mosques on top of them, giving them the form of Indo-Saracenic art.

Influence on Muslim festival celebrations:

Muslims were influenced by Hindu religious practices and customs. For example, the rituals of Aqibah and Bismillah were celebrated in the same way as the Hindu Chaula Karma and Upanayana programs. The festival of Shab-e-Barat was celebrated in the same way as Shivaratri. The practices of worshipping saints and visiting their graves among the Hindus were also adopted by the Muslims. Hindu thoughts also took deep root among the Muslims. Only a few Muslims abandoned polygamy and followed the system of monogamy. Muslims also followed the Hindu marriage system among themselves.

Decline of learning centres:

The famous learning centres of ancient times, like Nalanda, Takshashila, Vikramashila, Dagda, Ujjain, Kashi, etc., were destroyed without a trace due to the attacks of the Turks. The Muslims set fire to the valuable library there.

A touch of modernity to the city of Ghazni:

The city of Ghazni underwent remarkable transformation during the rule of Mahmud of Ghazni, largely financed by the immense wealth he looted from India. With this treasure, Ghazni was beautified and developed into a grand, flourishing capital that reflected power, sophistication, and modernity for its time. Magnificent palaces, towering mosques, gardens, marble structures, and artistic monuments were constructed to showcase the glory of the Ghaznavid empire. Skilled architects, artisans, poets, and scholars from different regions were invited, making Ghazni a vibrant centre of culture, learning, and administration. Thus, the riches taken from India played a crucial role in giving the city a new, modern, and majestic identity, turning it into one of the most admired capitals of the medieval Islamic world.

Conclusion:

The interaction between Hindu and Muslim cultures during the Turkish period brought both cooperation and conflict. Complete cultural blending did not occur for several reasons: many Muslim rulers followed policies that encouraged conversion, enforced the principles of the Quran on Hindu society, allowed cow slaughter, and imposed Islamic laws that sometimes led to violence or discrimination. These factors created barriers to full cultural harmony at the higher levels of society.

However, the Turkish invasion also marked the beginning of a new political and cultural era in India. The Delhi Sultanate introduced a strong, centralized administration that reshaped Indian governance. Their arrival encouraged the spread of Islam and opened paths for cultural exchange. This period witnessed remarkable growth in art, architecture, literature, urban development, and military techniques, including the use of cavalry, new weapons, and advanced warfare strategies. Although tensions existed between the communities at the upper levels, ordinary Hindus and Muslims at the grassroots gradually built friendship, trust, and cooperation, laying the foundation for a shared cultural experience. Thus, the Turkish influence left a deep and lasting impact on India’s political structure, cultural life, and social evolution.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು

by admin | Dec 3, 2025 | ಇತಿಹಾಸ, ಘಜ್ನಿ ಮತ್ತು ಘೋರಿಯ ಆಕ್ರಮಣಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ

ಪೀಠಿಕೆ:

ಅರಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಮುಸಲ್ಮಾನರು. ಇವರು ಕೇವಲ ಸಿಂಧ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಇತರ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಟರ್ಕರು ಭಾರತದ ಇನ್ನುಳಿದ ಕೆಲವು ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಲು ಕಾರಣರಾದರು. ಟರ್ಕರು ಅರಬ್ಬರಿಗಿಂತ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬಲಾಡ್ಯರಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಬಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಟರ್ಕರು ಭಾವಜೀವಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇತ್ತು. 8 ಹಾಗೂ 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದಿನ ಖಲೀಪರ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಟರ್ಕರು ಅಬ್ಬಾಸಿದ್‌ ಖಲೀಪರ ಮರಣದ ನಂತರ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಮಂತರಾದ ಸಮಸಿದ್‌ ಮನೆತನದವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅಬ್ದುಲ್‌ ಮಲಿಕ್‌ ಎಂಬಾತನು ಸಮಸಿದ್‌ ಮನೆತನದ ಅರಸನಾಗಿದ್ದನು. ಈತನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವನ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದ ಅಲಪ್ತಗಿನ್‌ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣನಾದನು. ಈತ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದನು. ಈತನ ಮರಣದ 14 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸಬಕ್ತಗಿನ್‌ ಕ್ರಿ.ಶ 977ರಲ್ಲಿ ಘಜ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅಲಪ್ತಗಿನ್‌ ಹಾಗೂ ಸಬಕ್ತಗಿನ್‌ರು ಆಗಲೇ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಹಿಂದೂ ದೊರೆಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದರು. ಕ್ರಿ.ಶ 997ರಲ್ಲಿ ಸಬಕ್ತಗಿನ್‌ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಆಗ ಈತನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಸೇವಕನಾದ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಘಜ್ನಿಯು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಈತ ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 17 ಬಾರಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಈತ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದನು. ಇವನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಇವನ ಆಪ್ತ ಸೇವಕನಾದ ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬೇರು ಬಿಡಲು ಕಾರಣನಾದನು.

ಹೀಗೆ ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದನ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿರಿಸಿದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಸಹಜವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಇವುಗಳ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ಹಿಂದೆ ಕುಶಾನರು, ಗ್ರೀಕರು, ಪರ್ಶಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ಶಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರಾದರೂ ಅವರಿಂದ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬೀರಲಿಲ್ಲ. ಈ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಜೈನ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹಿಂದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಮಾತ್ರ ತನ್ನತನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣವು ಭಾರತದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು.

1) ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

೧. ನಂತರದ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ನೆಲೆ:

ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ತರೈನ್‌ ಕದನಗಳಿಗೆ (ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ) ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಘಜ್ನಿ ಮಹಮದ್‌ ಪಂಜಾಬನ್ನು ಗೆದ್ದದ್ದು, ಮುಂದೆ ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಿತು.

೨. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ:

ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ತನ್ನ ನಂಬಿಕಸ್ತ ಕುತುಬ್-ಉದ್ದಿನ್-ಐಬಕ್‌ನನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಗೆದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿ ತೆರಳಿದನು. ಈ ನಂಬಿಕಸ್ತನೇ (ಕುತುಬ್-ಉದ್ದಿನ್-ಐಬಕ್‌) ಮುಂದೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣನಾದನು. ಅಂದರೆ ಘೋರಿ ಮಹಮದ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.

೩. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಮುಸ್ಲಿಂರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರವೇಶ:

ಟರ್ಕರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಬಾಗ್ದಾದಿನ ಖಲೀಫನಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ದೆಹಲಿ ಆಡಳಿತವು ವಿಶ್ವ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಾಗ್ದಾದಿನ ಖಲೀಫನ ಸಾರ್ವಬೌಮತ್ವವನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಮುಸ್ಲಿಂರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು.

೪. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕರ ಸಾರ್ವಭೌಮಾಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆ:

ಭಾರತೀಯರ ರಾಜಕೀಯ ಏಕತೆಯ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಟರ್ಕರು ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಟರ್ಕರ ಕೈಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿ ಹಲ್ಲು ಕಿತ್ತ ಹಾವಿನಂತಾದರು. ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಗುಲಾಮರಂತೆ ಬದುಕಿದರು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳು ಟರ್ಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಮುಸ್ಲಿಂರು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು.

೫. ಹಿಂದೂಗಳು ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರು:

ಟರ್ಕರು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹುದ್ದೆಗಳು ಟರ್ಕರ ಪಾಲಾಗಿ ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಟರ್ಕರು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಹಿಂದೂಗಳು ದನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕೀಳು ದರ್ಜೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಘಜ್ನಿ, ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಘೋರಿ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್‌ ಖಿಲ್ಜಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೂದಿಯಂತಹ ಮತಾಂಧರುಗಳು ಹಿಂದೂಗಳ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದುಗಳನ್ನು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಹಿಂಸಿಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಟರ್ಕರಿಂದ ಹಿಂದೂಗಳು ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದರು.

೬. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂಗಳು ನೇಮಕ:

ಟರ್ಕರು ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳೇನು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೆಲವು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನೇ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರಿಂದಲೇ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಬೇಳೆಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಾಡಳಿತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದವರೆಗಿನ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಟರ್ಕರು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಉದಾ: ಚಾಂದೇರಿಯ ಮೇದಿನಿರಾಯ್‌, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ರೂಪ್‌ ಹಾಗೂ ಸನ್‌ಕನ್‌ ಮುಂತಾದವರು. ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಲ್ಕಂಡ ಸುಲ್ತಾನ್‌, ಬಿಜಾಪುರದ ಯೂಸುಪ್‌ ಆದಿಲ್‌ ಷಾ ಸಹ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

೭. ಹಿಂದೂಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ:

ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಘಜ್ನಿ 1026ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದನು. ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಮುತ್ತು, ರತ್ನ ಹಾಗೂ ವಜ್ರ ವೈಡೂರ್ಯಗಳನ್ನು ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋದನು. ಇದು ಹಿಂದೂಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಪ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಸಹ ಪ್ರತಿರೋಧ ಒಡ್ಡಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಘೋರಿ ತರೈನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ ಚೌಹಾಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ರಜಪೂತ್‌ ದೊರೆಗಳು ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಂತೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೇ ಹೊರತು ಯಾರೂ ಸಹ ಘೋರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಮಗೂ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಕನಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನವೂ ರಜಪೂತ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಮೂಲ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಡಕು.

೮. ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಯಿತು:

ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅದು ಮೊಗಲರ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಪಂಡಿತರು, ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಟರ್ಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿ ಅವರ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆಗೊಳಿಸಿದರು.

೯. ರಾಜಧಾನಿಯ ಬದಲಾವಣೆ:

ಟರ್ಕರ ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಲಾಹೋರಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅದನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಘಜ್ನಿ ಹಾಗೂ ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೊಗಲ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ದೆಹಲಿಯು ಮುಸ್ಲೀಂರ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. ದೆಹಲಿಯಿಂದಲೇ ಮುಸ್ಲೀಂರ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.

೧೦. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ರಕ್ತಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು:

ಮುಸ್ಲೀಂರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಂದು ಬಹಳ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾನೂನುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಖಡ್ಗ ಬಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಯಾರು ಬಲಿಷ್ಟರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ ಅವರೇ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತ ಸಹಜವೆಂಬಂತೆ ಇತ್ತು.

೧೧. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ನಿರ್ನಾಮವಾಯಿತು:

ಟರ್ಕರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇಕ್ತಾಗಳಾಗಿ (ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ)ವಿಭಜಿಸಿದ್ದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅರಸರು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇಕ್ತಾಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಕ್ತಾದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ್ದರು. ಇಕ್ತಾದಾರನು ಇಕ್ತಾಗಳಿಂದ ವಸೂಲಾಗುವ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತ ಉಳಿದ ಆದಾಯವನ್ನು ಸುಲ್ತಾನನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಬಲವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಟರ್ಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಿದ್ದ ಸೇನೆಯನ್ನು (Permanent Standing Army)ಸಂಘಟಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Feudal System) ಅವನತಿ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು.

೧೨. ಕ್ಷತ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಜನರ ಸೇರ್ಪಡೆ:

ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಜಪೂತರಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು ಮಾತ್ರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ದೇಶ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಕ್ಷತ್ರೀಯರು ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿತ್ತು. ಬೇರೆ ಜಾತಿ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠರು ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಅವರನ್ನು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಷತ್ರೀಯರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತರೆ ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಸೋತಂತೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಟರ್ಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಕ್ಷತ್ರೀಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಬಹುದು ಎಂಬ ಪತ್ವಾವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಜಾತಿ ಜನಾಂಗದ ಸೈನಿಕರು ಸೇರಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು.

2) ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

ಟರ್ಕರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

೧. ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಲೂಟಿ:

ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಘಜ್ನಿಯ ಭಾರತದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೋಚುವುದಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಮೋಹವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಸಂಪತ್ತಿನ ದಾಹವನ್ನು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆತ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 17 ಬಾರಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಂಡು ದೇಶದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಘೋರಿ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಈ ಎರಡು ಮೂಲಗುರಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ತರೈನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ ಚೌಹಾಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದನು. ಇವರಿಬ್ಬರ ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ರತ್ನ, ವಜ್ರಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಫೆರಿಸ್ತಾ ಹೇಳಿದಂತೆ 7 ಲಕ್ಷ ಚಿನ್ನದ ದಿನಾರು, 700 ಮಣ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿ, 200 ಮಣ ಚಿನ್ನದ ಗಟ್ಟಿ, 200 ಮಣ ಕಚ್ಛಾ ಬೆಳ್ಳಿ, 20 ಮಣ ಆಭರಣಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.

೨. ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು:

ಟರ್ಕರು ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಜಜಿಯಾ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೇರಿದರು. ತೆರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗದ ಅನೇಕ ಹಿಂದುಗಳು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು. ದೇಶದ ಸಂಪತ್ತು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಸುಖ ಭೋಗದ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರು.

೩. ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ:

ಟರ್ಕರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

೧. ಜಕಾತ್ ತೆರಿಗೆ(Zakat): ಪ್ರತಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ೨% ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

೨. ಖಮ್ಸ್‌ (Khams): ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದ ಲೂಟಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆ.

೩. ಜಜಿಯಾ(Jajiya): ಹಿಂದುಗಳು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆ.

೪. ಖಿರಾಜ್(Khiraj): ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆ ಶೇಕಡ 50ರಷ್ಟು.

3) ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

ಇಸ್ಲಾಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.

೧. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು:

ಟರ್ಕರು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯೂರಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಮಾಜ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮೇಲು-ಕೀಳು, ಕರಿಯ-ಬಿಳಿಯ ಹಾಗೂ ವರ್ಣಭೇದಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದು ಅತಿಯಾದಂತೆ ಪರಸ್ಪರರಲ್ಲಿ ಜಗಳ, ಕದನ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.

೨. ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಅದರ ಕರಾಳತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು:

ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಲ್ತಾನರು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಟರ್ಕರ ಆಗಮನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೊರಟಿತು. ಇದರಿಂದ ಹೆದರಿದ ಹಿಂದುಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತನ್ನ ಕರಾಳ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯು ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಹಾಗೂ ಅದರ ಕರಾಳತೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎರಡೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸಿದವು.

೩. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ:

ಟರ್ಕರ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜನರು ವಾಸಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಜಾತಿ ಧರ್ಮದ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಜಾತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸುಲ್ತಾನರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

೪. ವೈಭವದ ವಿಲಾಸಿ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ:

ಟರ್ಕರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಉಪಖಂಡದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ಅವರ ಜೀವನ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ನರಂತೆಯೇ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅರಮನೆಗಳು, ಉತ್ತಮ ಉಡುಪುಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಶ್ರೀಮಂತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಗಣ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಭವ್ಯತೆಯ ಈ ಹೊಸ ಅಭಿರುಚಿ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ಈ ಐಷಾರಾಮಿತನ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮದ್ಯಪಾನ, ಜೂಜಾಟ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಇದು ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರು ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೋಗ ಜೀವನದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಟರ್ಕರ ವಿಜಯವು ಹೊಸ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ದುರ್ಗುಣಗಳ ಉದಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

೫. ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ:

ಭಾರತಕ್ಕೆ ತುರ್ಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಗಳ ಆಗಮನವು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿಯ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ರೇಷ್ಮೆ ನಿಲುವಂಗಿಗಳು, ಮಸ್ಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಕಸೂತಿ ಮಾಡಿದ ಪೇಟಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸೊಗಸಾದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರ ನೋಟವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾಗಿಸಿತು. ಅವರ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸುಸಂಘಟಿತ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸರಳವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂದೂಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಾಸಿಸುವವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಅನುಕರಣೆ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.

೬. ಉಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪ್ರಭುಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುತ್ತಾಯಿತು:

ಇಕ್ತಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಾಂತಗಳು. ಅದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಇಕ್ತದಾರರು ಸರಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉಳಿಗಮಾನ್ಯ ಮುಖಂಡರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸರಕಾರದ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಂದಲೂ ಹಾಗೂ ಜನರ ಭಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ದೂರವಾದರು.

೭. ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಪರಿಚಯ:

ಟರ್ಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪದ್ಧತಿ ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದಂತೆ ಹಿಂದೂಗಳು ಸಹ ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾರಣ ಮುಸ್ಲೀಂ ಕಾಮಾಂಧರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಸುಂದರ ಹುಡುಗಿಯರು ಬೀಳದಿರಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿ ಕಾಲಿರಿಸಿತು.

೮. ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು:

ಮುಸ್ಲೀಂ ರಾಜರು, ಕುಲೀನರು ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕರು ಹಿಂದೂ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಟರ್ಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತು. ಮುಸ್ಲೀಂರಿಂದ ತಮ್ಮ ಹೆ‍ಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಿಂದೂಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜನಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತಹ ಅಮಾನುಷ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೂ ಇಳಿದರು. ಇದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶು ಹತ್ಯೆ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.

೯. ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ:

ಟರ್ಕರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪುರುಷನಿಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹಕ್ಕು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ತಾವು ಸಹ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದರು. ಹೆಣ್ಣು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಲಕಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

೧೦. ಸತಿಸಹಗಮನ ಹಾಗೂ ಜೋಹಾರ್‌ ಪದ್ಧತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ:

ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು, ಮಾರುವುದು ಹಾಗೂ ಗುಲಾಮಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜೋಹಾರ್‌ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಪತಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

೧೧. ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಜನನ:

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಗುರುತಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಗಣ್ಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಸೈನಿಕರು, ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮನೆಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ಶಿಬಿರಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ಕೆಲವು ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ ಸುಮಾರು 84,000 ಗುಲಾಮರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಫಿರೋಜ್ ಷಾ ತುಘಲಕ್ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಇವನ ಹತ್ತಿರ ಸುಮಾರು 1,80,000 ಗುಲಾಮರು ಇದ್ದರು. ಈ ಗುಲಾಮರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಮಿಕರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜನರ ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಆಡಳಿತಗಾರರ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟವರು ಮತ್ತು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಎದುರಿಸಿದ ಕಠೋರ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಸಹ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

4) ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

ಟರ್ಕರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಅವುಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ.

೧. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರ:

ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ ನಂತರ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತಾ ಹೊರಟಿತು. ಅವರ ಮತಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ವೇಗ ಬಂದಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲೀಂ ರಾಜರುಗಳು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಆಸೆ ಆಮಿಷಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿ ಅವರನ್ನು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವರಂತೂ ಮೂರ್ತಿಭಂಜಕರು ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನೇ ಪಡೆದರು. ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮಾನವೀಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೇರಿದರು. ತೆರಿಗೆ ನೀಡಲು ಅಸಮರ್ಥರಾದವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇಸ್ಲಾಂನ ಏಕೀಶ್ವರ ವಾದವು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಇಸ್ಲಾಂ “ರಾಜ್ಯ ಧರ್ಮ” (State Religion)ವಾಯಿತು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಮಾನುಷ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಮತಾಂತರವಾದರು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳು ತೊಲಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಕುಸಿದು ಹೋದವು.

೨. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಚಾಲನೆ ಸಿಕ್ಕಿತು:

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸಲ್ಮಾನರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಆದರೆ ಕಾಲಾನಂತರ ಅವರು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮತಾಂಧತೆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸಿ ಸಮತಾಭಾವನೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು. ಭಕ್ತಿಸಂತರ ಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು, ಹಿಂದೂಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ “ ನ ರೋಟಿ ನ ಬೇಟಿ” ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಹಿಂದೂ-ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ಊಟೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು, ಹಿಂದೂಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ವೇಷ ಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು.

೩. ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸೂಫಿ ಪಂಥಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ:

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸಲ್ಮಾನರ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಂದಕವೇ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಕಂದಕವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಭಕ್ತಿಪಂಥ ಹಾಗೂ ಸೂಫಿ ಪಂಥಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ಭಕ್ತಿಪಂಥ ಹಾಗೂ ಸೂಫಿ ಪಂಥಗಳ ಸಂತರು ದೇವರ ಏಕತೆ, ಸಮಾನತೆ, ಸರಳ ಮತಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಇವುಗಳು ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲೀಂರ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಇವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಜನರ ನಡುವೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಮನೋಭಾವನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.

೪. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಅವನತಿ:

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಭೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅಹಿಂಸಾ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಸಾವಿರಾರು ಬೌದ್ಧರನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕಡಿದಂತೆ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದರು. ಹಿಂದೂಗಳು ಸಹ ಅಹಿಂಸಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅದರಿಂದ ದೂರವಾದರು.

5) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

ಟರ್ಕರ ಆಗಮನದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

೧. ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯ ಉಗಮ:

ಮುಸ್ಲೀಂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಅಂದು ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೂಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲೀಂರ ಸಮ್ಮಿಲನದ ಫಲಶೃತಿಯಾಗಿ ಉರ್ದುಭಾಷೆ ಉಗಮಗೊಂಡಿತು. ಉರ್ದು ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳಿಸಿತು. ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲೀಂ ಕವಿಗಳು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಕವಿಗಳು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ, ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

೨. ಹಿಂದವಿ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ :

ಹಿಂದವಿ ಭಾಷೆಯು ೧೦ ರಿಂದ ೧೩ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ದೆಹಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಪಭ್ರಂಶ ಉಪಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಇದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್‌ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಕ್‌ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದವಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಿತು. ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಮೀರ್‌ ಖುಸ್ರು ಮುಂತಾದ ಕವಿಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹಿಂದವಿ ಅಥವಾ ದಹ್ಲವಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದುವಿನ ಹಿಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿದೆ.(ಪೂರ್ವಜವಾಗಿದೆ).

೩. ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್‌ ಶೈಲಿಯ ಉದಯ:

ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆರೆಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಅಥವಾ ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್‌ ಎಂಬ ಹೊಸಶೈಲಿ ಉಗಮಗೊಂಡಿತು. ಕಾಲಾನಂತರ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವು ಸಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಯಿತು. ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಡೋ- ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್‌ ಕಲೆಯ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದರು.

೪. ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಅನುಸರಣೆ:

ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ರೂಢಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಉದಾ: ಅಖೀಬಾ ಹಾಗೂ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು, ಹಿಂದೂಗಳ ಚೌಲಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಉಪನಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದಂತೆ ಷಬ್-ಎ-ಬರಾತ್‌ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಧು ಸಂತರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು, ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ ಸಹ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಿಂದೂ ಚಿಂತನೆಗಳು ಸಹ ಮುಸಲ್ಮಾನರಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದವು. ಕೆಲವು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಮಾತ್ರ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಏಕಪತ್ನಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ ಸಹ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂ ರಾಜರು ತುಲಾಭಾರ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮುಸಲ್ಮಾನ ರಾಜರು ಸಹ ತುಲಾಭಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

೫. ಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಅವನತಿ:

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ನಲಂದಾ, ತಕ್ಷಶಿಲಾ, ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ, ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ಕಾಶಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಟರ್ಕರ ದಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಹೇಳ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ನಾಶವಾದವು. ಅಲ್ಲಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಟರ್ಕರು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾಕಿ ಸುಟ್ಟರು.

೬. ʻಘಜ್ನಿʼ ನಗರಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ:

ಘಜ್ನಿಯ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಘಜ್ನಿ ನಗರವು ಗಮನಾರ್ಹ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನು ಭಾರತದಿಂದ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿದನು. ಈ ನಿಧಿಯಿಂದ, ಘಜ್ನಿಯನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಶಕ್ತಿ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಭವ್ಯವಾದ, ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಘಜ್ನವಿಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಭವ್ಯವಾದ ಅರಮನೆಗಳು, ಎತ್ತರದ ಮಸೀದಿಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನುರಿತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು, ಘಜ್ನಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ರೋಮಾಂಚಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾರತದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹೋದ (ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ) ಸಂಪತ್ತು ಘಜ್ನಿ ಎಂಬ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊಸ, ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ಗುರುತನ್ನು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಟರ್ಕರ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವು ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ತಂದಿತು. ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತಾಂತರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಕುರಾನ್‌ನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು, ಗೋಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೇರಿದರು. ಈ ಅಂಶಗಳು ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಿದ ಬಲವಾದ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಆಗಮನವು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯು ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯದ ಬಳಕೆ, ಹೊಸ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಟರ್ಕರ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂರ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆಯ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಳಸ್ತರದಲ್ಲಿ (ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ) ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂರ ನಡುವೆ ಒಡನಾಟ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ವಿಶ್ವಾಸಗಳು ನೆಲೆಯೂರ ತೊಡಗಿದವು. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಟರ್ಕರ ಪ್ರಭಾವವು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ರಚನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಕಾಸದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು.

Religious life in the Indus Valley Civilization

by admin | Nov 1, 2025 | Ancient Indian History, History, Indus Valley Civilization

Introduction

The Indus Valley Civilization is one of the oldest urban civilizations in the world. It is rich in religious beliefs and practices that reflect the values and concerns of its people. We learn about important aspects of their religious life through the worship of the mother goddess, Pashupati, nature, and funeral rites.

Important aspects

Worship of the Mother Goddess

The mother goddess was the main worshipped deity of the Indus people. This is confirmed by the large number of female idols found here. They worshipped the mother goddess by various names such as Shakti, Durgi, Amma, and Ambe. The worship of the mother goddess was worshipped as a symbol of fertility and motherhood. This worship shows the important role of women in their society.

Worship of Pashupati

The central figure in the religious practices of the Indus Valley is Pashupati, often depicted as a yogi. Seals from Harappa, Mohenjodaro and Kalibangan reveal images of a three-horned yogi seated in a Yogic position. The yogi is surrounded by various animals. Scholars have referred to this yogi as `Pashupati’ or `Trimurti’.

Nature and Animal Worship

The Indus Valley Civilization people had a deep respect for nature and animals, incorporating these elements into their spiritual practices. They worshipped various natural deities representing fire, rivers, earth and sky, often with a mixture of fear and devotion. The bull was considered sacred. It symbolized strength and fertility. Birds such as pigeons also had religious significance, along with the Ashwatha tree, which was believed to be a sacred tree. This indicates the civilization’s deep connection with animals and nature. It also resonates with spiritual meaning.

Cremation Rituals

The people of the Indus Valley Civilization had unique cremation customs. This demonstrates their beliefs about life, death and the afterlife. The excavations at Harappa led by Mortimer Wheeler reveal the various ways they followed in the cremation of their dead. About 67 tombs were excavated here, each of which is worth to study.

After death, the bodies were left to be eaten by vultures and crows. The remaining bones were later buried.
Some bodies were cremated. The ashes were placed in a pot and then buried in the tomb.
Some bodies were buried and then cremated according to specific rituals. Instances of burning two bodies in a single tomb can be observed at Lothal.

These practices reflect a complex understanding of death and their belief in an afterlife.

Conclusion

The religious life of the Indus Valley Civilization reflects a profound connection with nature. The worship of deities such as the Mother Goddess and Pashupati, along with their elaborate burial practices, reveals the civilization’s deep spiritual consciousness and offers valuable insights into the religious and cultural foundations of one of the world’s earliest urban societies.

ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ

by admin | Nov 1, 2025 | ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆ

ಪೀಠಿಕೆ

ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಗರ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಜನರ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಮಾತೃ ದೇವತೆ, ಪಶುಪತಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಮಾತೃದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆ

ಮಾತೃದೇವತೆ ಸಿಂಧೂ ಜನರ ಪ್ರಧಾನ ಆರಾಧನಾ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಮೂರ್ತಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಠಿಕರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಾತೃದೇವತೆಯನ್ನು ಇವರು ಶಕ್ತಿ, ದುರ್ಗಿ, ಅಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಅಂಬೆ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾತೃ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆ, ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮಾತೃತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆರಾಧನೆಯು ಅವರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಶುಪತಿಯ ಆರಾಧನೆ

ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಶುಪತಿ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಯೋಗಿ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹರಪ್ಪಾ, ಮೊಹೆಂಜೋದಾರೋ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಬಂಗನ್‌ನ ಮುದ್ರೆಗಳು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮೂರು ಕೊಂಬಿನ ಯೋಗಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಯೋಗಿಯು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿವೆ. .ಯೋಗಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಯೋಗಿಯನ್ನು ʻಪಶುಪತಿ’ ಅಥವಾ ʻತ್ರಿಮೂರ್ತಿ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರಾಧನೆ

ಸಿಂಧೂ ಜನರು ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರಾಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅವರು ಬೆಂಕಿ, ನದಿಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿವಿಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು. ಗೂಳಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾರಿವಾಳಗಳಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಜೊತೆಗೆ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಮರವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆಳವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ದ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

ಶವಸಂಸ್ಕಾರದ ಆಚರಣೆಗಳು

ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದು ಜೀವನ, ಸಾವು ಮತ್ತು ಮರಣಾನಂತರದ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹರಪ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉತ್ಖನನವು ಸತ್ತವರ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 67 ಗೋರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಕನನ ಮಾಡಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸತ್ತನಂತರ ದೇಹಗಳನ್ನು ರಣಹದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಗೆಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಳಿದ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ನಂತರ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಶವಗಳನ್ನು ಸುಡುತಿದ್ದರು. ಅದರ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕೆಲವು ದೇಹಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ನಂತರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಹನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೇಹಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಲೋಥಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಈ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಾವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಣಾನಂತರದ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನವು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತೃ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಪಶುಪತಿಯಂತಹ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಾಧಿ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಮಗ್ಗಲುಗಳ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ.

CSS to this text in the module Advanced settings.