ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ವಿಧಾನ: ಗತಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನೆಡೆಸಿದಾಗಲೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಡಿಕೆಯ ಚೂರುಗಳೇ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಲೋಹಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಳಿಕೆ ಬರದೆ ಬೇಗನೆ ನಾಶಹೊಂದುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಳಾದ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪುನ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರಣ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗದವರು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರಗಳು ಉಪಯೋಗವಿದ್ದಿತಾದರೂ ಅದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ವಸತಿ ನಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ್ದು, ಈ ಮಡಿಕೆಗಳು ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಹಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
1.ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಅಂದಿನ ಜನರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
2. ಉತ್ಖನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಸತಿ ನಿವೇಶನಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜನವಸತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
4. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಒಡೆದು ಹೋದರೂ ಅವುಗಳ ಚೂರುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸ ಪುನನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜನರು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ಖನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಡಿಕೆಗಳೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾ: ಸಿಂಧೂ ನದಿ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಕೆಂಪುವರ್ಣದ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದಿದೆ. ಗಂಗಾನದಿಯ ಬಯಲಿನ ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜನರು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜನರು ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಎರಡೂ ವಿವಿಧ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಮ್ರ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಆಹಾರ್, ಕಾಯಥ, ಮಾಳವ ಹಾಗೂ ಜೋರ್ವೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇವೆ. ಮಡಿಕೆಗಳ ಆಧಾರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಯಾ ಕಾಲದ ಶಿಲಾಯುಗದ ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆರಂಭ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರೋಮನ್ನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಮದಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರೌಲೆಟ್ ಚಿತ್ರದ ಮಡಿಕೆಗಳು, ಸರಾಯಿ ಕುಂಭಗಳು ದೊರಕಿದ್ದು ರೋಮನ್ನರೊಂದಿಗಿನ ಭಾರತದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಕ್ಕ ಮಡಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ತಾಮ್ರಶಿಲಾಯುಗದ ಜೋರ್ವೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾಲದ ಮಡಿಕೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದವುಗಳಾಗಿದ್ದು ಅದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಡಿಕೆಗಳು ಕೆಳಮಟ್ಟದವುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ರಾಚೀನರು ತಾವು ತಯಾರಿಸಿದ ಮಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಚಿತ್ರಗಳು, ಲಿಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇನಾಮಗಾಂವ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಮಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಯ ಚಿತ್ರವಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲಿಬಂಗನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಮಡಿಕೆಯ ಚೂರೊಂದರ ಮೇಲೆ ಸಿಂಧೂ ಜನರ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಡಿಕೆಗಳು ʻʻಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆʼʼ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ.
ಮಡಿಕೆಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಅಂಕಣ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆ ಚೂರುಗಳು ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಯುವ ಗುಂಡಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲು ʻʻಅಂಕಣʼʼ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಜಾಲಂದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಚೌಕುಗಳು ಉತ್ಖನನ ಗುಂಡಿಯ ಚೌಕಗಳಷ್ಟು ಇರಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ. ಮಡಿಕೆ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಮಡಿಕೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಡಿಕೆಯ ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಲೆಯ ಹೆಸರು, ಮಡಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸ್ತರದ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಳ, ಉತ್ಖನನ ಗುಂಡಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನ ಹೆಸರು ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಆ ಪಟ್ಟಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು.
ಮಡಿಕೆಗಳ ಅಂಕಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಈ ಮೇಲಿನ ವಿವರಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ತರಲಾದ ಮಡಿಕೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತದನಂತರ ತಂದ ಮಡಿಕೆ ಚೂರುಗಳ ಒಂದೊಂದೇ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತಿಳಿನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಧೂಳು, ಮಣ್ಣು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಡಿಕೆಗಳ ಮೂಲ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದ ಮಡಿಕೆಗಳು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಮಡಿಕೆ ಚೂರಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರು, ಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಚೌಕದ ಹೆಸರು, ಸ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹೋಗದ ಹಾಗೆ ಭಾರತೀಯ ನೀಲಿ ಶಾಹಿಯಿಂದ ಬರೆಯಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಡಿಕೆ ಚೂರುಗಳು ಅದಲು ಬದಲಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಇದಾದ ನಂತರ ಆಯಾ ಉತ್ಖನನ ಗುಂಡಿಯ ಅಥವಾ ಸ್ತರಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಲಾಗುವುದು. ಪ್ರತಿ ಚೀಲದ ಮೇಲೆ ಮಡಿಕೆಗಳ ವಿವರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಒಂದನ್ನು ಅಂಟಿಸಬೇಕು.
ಮಡಿಕೆಗಳ ವಿಂಗಡನೆ, ಜೋಡಣೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಮಡಿಕೆ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಲೋಹದ ಅಥವಾ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಖನನಕಾರರ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೊಠಡಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಡಿಕೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಉತ್ಖನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ವರ್ಗಿಕರಣ ಮಾಡಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಖನನ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ರೀತಿ, ಅವುಗಳ ಆಕೃತಿ, ಬಣ್ಣ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಮಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಧ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಪಾತ್ರೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತಟ್ಟೆ, ಕುಂಭ, ಹೂಜಿ, ಥಾಲಿ, ಲೋಟ, ದುಂಡಾದ ಪಾತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಮುಚ್ಚಳ ಎಂಬ ವಿಧಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಂಪು ಮಡಿಕೆ, ಕಪ್ಪು ಮಡಿಕೆ, ಬೂದು ಮಡಿಕೆ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹೊಳಪಾದ ಮಡಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಆ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನ: ಉತ್ಖನನದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಡಿಕೆಯ ಎಡ ಭಾಗದ ಅರ್ಧಭಾಗವು ಮಡಿಕೆಯ ದಪ್ಪವನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ಮೈಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವು ಹೊರ ಮೈಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಡಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಮೊದಲು ಅದರ ಬಾಯಿಯ ಅಗಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕು. ವಿವಿಧ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಬರೆದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವೃತ್ತದ ಮೇಲೆ ಮಡಿಕೆಯ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದರ ಸರಿಯಾದ ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಡಿಕೆಯ ಬಾಯಿಯು ಯಾವ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸರಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆಯೋ ಆ ವೃತ್ತದ ಅಗಲವೇ ಮಡಿಕೆಯ ಬಾಯಿಯ ವ್ಯಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಎಡಅರ್ಧ ಭಾಗದ ಮಡಿಕೆ ದಪ್ಪವನ್ನು ಹಾಗೂ ಬಲ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಮೈಯ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ಸ್ಕೇಲಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು.