ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ. ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಹೊಗೆರಹಿತ ಉದ್ದಿಮೆ. ಅದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಗಗಳ ಸಹಾಯಬೇಕು ಅವುಗಳೆಂದರೆ.
- ಪ್ರಾಕೃತಿಕ (ನಿಸರ್ಗ)
- ಮಾನವಿಕ
- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
1. ಸಾರಿಗೆ (Transport) : ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರವಾಸ ಉದ್ಯಮವು ಅದು ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ದೇಹದಂತೆ. ಸಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ರೈಲು, ಬಸ್ಸುಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಕ್ಯಾಬ್ಗಳು, ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ಗಳು, ಹಡಗುಗಳು, ದೋಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
2. ವಸತಿ : ಪ್ರವಾಸಿಗನೊಬ್ಬನು ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಾಸ ಸ್ಥಳ ಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದೇ ಹೋಟೆಲುಗಳು. ಇವುಗಳು ತಿಂಡಿ, ಊಟ, ವಸತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಆನಂದದಾಯಕ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಛತ್ರಗಳು, ಧರ್ಮ ಶಾಲೆಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಭವನಗಳು ಹಾಗೂ ವಸತಿಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಒಲವು ತೋರಿದಾಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ ಆತ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಲಾರನು.
3. ವಿಹಾರ ತಾಣ : ವಿಹಾರ ತಾಣಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸಿಯು ಅಲ್ಲಿನ ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆತನ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂತಾದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಪಡುವ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
4. ಪ್ರಯಾಣ ಸೇವೆಗಳು : ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಬೇಕಾದರೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಹಾಗೂ ಏಜೆಂಟರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ, ಪ್ರವಾಸ ದಾಖಲೆ, ಸಾರಿಗೆ ಟಿಕೇಟ್, ವಸತಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ, ಕರೆನ್ಸಿ ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಪ್ರವಾಸ ಸುಖಕರವಾಗುತ್ತದೆ.
5. ಪ್ರವಾಸಿಗ : ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಪ್ರವಾಸಿಗ. ಅವನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೆದುಳು ಇದ್ದಂತೆ.ಮೆದಳು ಇಲ್ಲದೆ ಮಾನವನ ದೇಹ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಒಂದು ದೇಹದ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂಶಗಳು :
- ಸಾರಿಗೆ, ವಸತಿ, ಊಟ, ತಿಂಡಿ, ಹೋಟೆಲ್ಗಳು.
- ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು, ಚಿಲುಮೆಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ಕಣಿವೆಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು, ಕಡಲ ತೀರಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಮರುಭೂಮಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಬಂದರುಗಳು, ಜಂಗಲ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು.
- ಮೋಡ, ಮಂಜು, ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣತೆ.
- ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಧಾಮಗಳು, ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು.
- ಶಾಸನಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳು.
- ಮನರಂಜನೆ, ಜನಪದ ಕಲೆ, ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ಹಬ್ಬಗಳು, ಕಲಾ ಮಂದಿರಗಳು.