ಹೋಲಿಕೆಗಳು (ಸಮಾನ ಅಂಶಗಳು) :

  1. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ : ಅನುವಂಶಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ, ರಾಜನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಸಭಾ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉತ್ತರ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
  2. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ : ಅವಿಭಕ್ತ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪಿತೃ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬ, ಗಂಡು ಸಂತಾನ ಇಷ್ಟ ಪಡುವುದು, ಆಹಾರ ಪಾನೀಯ, ಮನರಂಜನೆ, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ಪೂರ್ವ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಉತ್ತರ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
  3. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ : ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಪೂರ್ವ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಉತ್ತರ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
  4. ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ : ಹಸು ಪೂಜನೀಯವಾಗಿತ್ತು, ಪುರೋಹಿತರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿತ್ತು. ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಉತ್ತರ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

ಉತ್ತರ ವೇದಗಳ ಕಾಲ

ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲ

1.

ರಾಜನು ಬಲಿಷ್ಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆತ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ತಲೆ ಭಾಗಬೇಕಿತ್ತು.

1.

ರಾಜನ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು. ಆತ ದೈವಾಂಶ ಸಂಭೂತನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.

2.

ಪುರೋಹಿತನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು. ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇದ್ದಿತು.

2.

ಪುರೋಹಿತನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಗ್ಗಿತು. ರಾಜತ್ವ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

3.

ಸಭಾ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ರಾಜನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ್ದವು.

3.

ಸಭಾ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುಗ್ಗಿತು. ಕೇವಲ ರಾಜನ ಸಲಹಾ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಉಳಿದವು.

4.

ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

4.

ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದು ತುಂಬಾ ಸಂಕೀರ್ಣದತ್ತ ಸಾಗಿತ್ತು.

5.

ರಾಜನು ನಿರಂಕುತನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಅವನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

5.

ರಾಜನು ನಿರಂಕುಶನಾದನು. ಅವನು ದೈವತ್ವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದನು.

6.

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿದ್ದವು.

6.

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಕುಗ್ಗಿದವು.

7.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು.

7.

ನಗರ ಜೀವನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.

8.

ಅಂತರಜಾತಿ ವಿವಾಹ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ, ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ

8.

ಇವೆಲ್ಲವೂ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದವು.

9.

9. ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಮಿತ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

9.

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ದೇವರುಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ದೇವತಾವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು.

10.

ಯಜ್ಞಗಳ ಆಚರಣೆ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.

10.

ಯಜ್ಞಗಳ ಆಚರಣೆ ದುಬಾರಿಯಾಯಿತು. ಈಗ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ ತುಂಬಾ ಜಟಿಲವಾಯಿತು.

11.

ವೃತ್ತಿ ಸಂಘಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ

11.

ವೃತ್ತಿ ಸಂಘಗಳು ಇದ್ದವು.

12.

ರಾಜನಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಿತು.

12.

ರಾಜನಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

13.

ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

13.

ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

14.

ಮಂತ್ರ, ತಂತ್ರ, ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

14.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

15.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇತ್ತು.

15.

ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿತ್ತು.

16.

ಮಾಂಸಹಾರ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು.

16.

ಮಾಂಸಹಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.

17.

ಸಪ್ತಸಿಂಧೂ ಆರರ ನೆಲೆ.

17.

ಆರ್ಯಾವರ್ತ ಆರ್ಯರ ನೆಲೆ.