ಮಾಲಿನ್ಯ ಎಂದರೆ ಮಲೀನತೆ, ಕೊಳೆ, ಕಲ್ಮಶ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ದೋಷ ಎಂದರ್ಥ. ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು, aಪವಿತ್ರವಾದದು ಹಾಗೂ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಲೀನಗೊಂಡ ಪರಿಸರವನ್ನು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. Pollution  ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು Pollutionem  ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಪೊಲಿಷಿಯಂ ಎಂದರೆ ಹಾಳು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೊಳಕು ಮಾಡುವುದು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕುರಿತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು

ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶಗಳು:

ಮಸಿ ಅಥವಾ ಕಾಡಿಗೆ, ಹೊಗೆ, ಡಾಮರು ಧೂಳು, ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಬೂದಿ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಪ್ರವಾಹ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಕೈಗಾರಿಕಾತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನಗರದ ಕೊಳಚೆ ವಸ್ತುಗಳು, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಪೋಟದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಲಿನಕಾರಕಗಳು ವಾಹನಗಳ ಕೊಳೆ, ಅಣುಬಾಂಬ್ ಸ್ಪೋಟನೆ, ಗಂಧಕದ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅಯೋಡಿನ್, ಪಾದರಸ, ಸೀಸ್, ಸತು, ಕಬ್ಬಿಣ, ನಿಕ್ಕಲ್, ಕಾಡ್ಮಿಯಂ, ರಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳು, ಕಳೆನಾಶಕಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಹಾಗೂ ಕರಗಬಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು, ವ್ಯರ್ಥ ನೀರು, ಮುಂತಾದವುಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.

 ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬಾಲ್‌ ಪೆನ್ನುಗಳು, ವಿಮಾನದ ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಇಂದು ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಆಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯದೇ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಹೊರ ಹಾಕುವ ಸಿರಿಂಜ್‌ಗಳು, ಔಷಧಿ ಬಾಟಲಿಗಳು, ಗ್ಲೌಸ್‌ಗಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದ ಹಾಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದು ಬಹಳ ಆತಂಕದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಳಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪೆನ್ನುಗಳು  ಟಿ.ವಿಯ ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳು ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವ ಬ್ರೆಸ್‌ಗಳು, ಟೂತ್‌ಪೇಸ್ಟ್‌ ಖಾಲಿ ಕವಚಗಳು, ಹಾಳಾದ ಚಪ್ಪಲಿಗಳು, ಮನೆಯ ಕಸಕಡ್ಡಿಗಳು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಷಕಾರಿಯಾದ ಡಿಡಿಟಿ, Co2 ಚರಂಡಿ ನೀರು , ಗಾಜು, ಕಾಗದ, ಮುಂತಾದವುಗಳು ಸಹ ಪರಿಸರವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಥರ್ಮಲ್‌ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ವಿಷಪೂರಿತವಾದ ಬೂದಿ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ ಕಣ್ಣುಉರಿ, ಆಸ್ತಮಾ, ಹೃದಯ ಖಾಯಿಲೆ, ಕಾಲುಬೇನೆ, ಅಜೀರ್ಣಸಮಸ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶಧ 75 ಉಷ್ಣಸ್ಥಾವರಗಳು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ದೆಹಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದರ್‌ಪುರ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ತ ಉಷ್ಣಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 180 ಟನ್‌ ಗಂಧಕದ ಸುಟ್ಟ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ದೂಳು, 70 ಟನ್‌ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ SO2 ನ್ನು ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಾವರಗಳ ದಟ್ಟ ಹೊಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಮಸಿಯನ್ನು ಬಳಿದಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಂಶಗಳು

ಮೂಲ

ಪರಿಣಾಮಗಳು

1.

ಗಂಧಕದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳು

ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಸುಡುವುದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಕರಗಿಸುವುದು ತೈಲ ಸಂಕ್ಷರಣಾ ಘಟಕ

ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆ

2. 

ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ 

ಅಟೋಮೊಬೈ̧ಲ್‌ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿನ ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ ಫೆರಾಕ್ಸೆಡ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ

ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು

3. 

ಹೈಡ್ರೋ ಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳು

ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ದಹನ ಸಿಗರೇಟ್‌ ಹೊಗೆ

ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌

4. 

ಕಾಡ್ಮಿಯಂ

ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ

ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ 

5. 

ಪಾದರಸ 

ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು

ನರಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ

6. 

ಕಾರ್ಬನ್‌ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ 

ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ದಹಿಕೆ

ತಲೆನೋವು, ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ 

7.

ಕಲ್ನಾರು

ಗಣಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಗಾರಗಳು

ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌

8.

ಸೀಸ

ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ

ನರಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ

9. 

ಓಜೋನ್‌ (O3)

ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ ಓಜೋನ್‌ ಉತ್ಪಾದಕಾ ಘಟಕಗಳು ವಿಮಾನ ಕ್ಯಾಬಿನ್‌ಗಳು.

ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು

ಉಪಸಂಹಾರ

ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾನವನ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾಯು, ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ನಾಗರಿಕರೂ ಸಹ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಪರಿಸರವೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು.