ಹೋಲಿಕೆಗಳು (ಸಮಾನ ಅಂಶಗಳು)

  1. ಇವೆರಡೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡವು.
  2. ಇವೆರಡೂ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದವು. ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಧರ್ಮಗಳು.
  3. ಇವೆರಡೂ ಸರಳವಾದ, ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ, ಆಚಾರಯುತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
  4. ಇವೆರಡೂ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿವೆ
  5. ಇವೆರಡೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಹೊರತಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಧರ್ಮಗಳು,
  6. ಅಹಿಂಸೆ ಉತ್ತಮ ನಡತೆ, ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ, ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ, ವೇದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ, ಯಜ್ಞಯಾಗಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವು.
  7. ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡೂ ಅಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವು.
  8. ಇವೆರಡೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಘ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
  9. ಎರಡೂ ಶ್ರಮಜೀವನವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿವೆ.
  10. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿವೆ.
  11. ಇವೆರಡೂ ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು. ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದವು.
  12. ಇವೆರಡೂ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ (ಮಿಷನರಿ) ಧರ್ಮಗಳು.
  13. ಎರಡೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದವು.
  14. ಇವೆರಡೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಧರ್ಮಗಳಾಗಿವೆ.
  15. ಎರಡೂ ವೇದ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು.
  16. ಇವೆರಡೂ ದೇವರು ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ.
  17. ಎರಡೂ ಸನ್ಯಾಸತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದವು.
ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
ಜೈನಧರ್ಮ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ
1. ಅಹಿಂಸೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟಿದೆ 1. ಅಹಿಂಸೆಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.
2. ತಪಸ್ಸು, ದೇಹ ದಂಡನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. 2. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದೆ.
3 ಭಾರತದೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. 3 ಭಾರತವಲ್ಲದೆ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು.
4. ಮೋಕ್ಷ ಸಾಧನೆಗೆ ಉಪವಾಸವ್ರತ, ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತದೆ. ದೇಹನಗ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ 4.

ಮೋಕ್ಷ ಸಾಧನೆಗೆ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ. ನಗ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

5. ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪೂಜೆ 5. ಬೋಧಿಸತ್ವರ ಪೂಜೆ
6. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ 6. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರತ್ಯೇಕ
7. ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು – ಜೈನ ಅಂಗಗಳು 7. ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು – ತ್ರಿಪಿಟಕಗಳು
8. ಸಂಘ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿಲ್ಲ. 8. ಸಂಘ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಗೊಂಡಿತ್ತು.
9. ನಿರ್ವಾಣ ಮತ್ತು ತ್ರಿರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ 9. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ
10. ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಸಂಸಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲ. 10. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
11. ಮುಕ್ತಿಯು ಮರಣದ ನಂತರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. 11. ಮುಕ್ತಿ ಮರಣ ಮುನ್ನವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ, ಇವೆರೆಡೂ ಮಾನವ ಕುಲಕೋಟಿಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿವೆ.