ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಈ 18 ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು 1995ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 27-28 ರಂದು ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಕ್ಯಾನರಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಲ್ಯಾಂಜಾರೋಟೆ (Lanzarote) ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ವಿಶ್ವ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ‘ಲ್ಯಾಂಜಾರೋಟೆ ಚಾರ್ಟರ್’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ (UNWTO) ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದವು.
ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಈ ಸೂತ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾದ—ಜನರು (People), ಭೂಮಿ (Planet), ಮತ್ತು ಲಾಭ (Profit)—ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
* ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ: ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ನಾಶವಾಗದಂತೆ ಇದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
* ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
* ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ: ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಹಣವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
* ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ತಡೆ: ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
* ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಳಿವು: ಈ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಾಳಾಗಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಲ್ಲದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ 18 ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು
ಈ ಸೂತ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಪರಿಸರ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ:
1. ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು.
2. ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ವಿಧಾನ: ಸರ್ಕಾರ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು.
3. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
4. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಸಮನ್ವಯ: ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಬೇಕು.
5. ಜೀವನ ಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
6. ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ: ಇದು ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು.
7. ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಹಂಚಿಕೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕು.
8. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
9. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗಿತ್ವ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
10. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆ: ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯ ಇರಬೇಕು.
11. ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಸದ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
12. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕರಾವಳಿ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡಬೇಕು.
13. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ: ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು.
14. ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ: ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೂ-ಬಳಕೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.
15. ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು: ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು.
16. ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
17. ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆ: ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸೇವೆ ನೀಡುವವರು ನೈತಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
18. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ: ಜಾಗತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ ಇರಬೇಕು.
ಉಪಸಂಹಾರ : 18 ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಿಗೆ (SDG ಗಳು) ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ತತ್ವಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.