1. ಪ್ರಾಚೀನ ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗ (Lower Paleolithic):
ಈ ಹಂತವು ಸುಮಾರು 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 300,000 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಹ್ಯಾಂಡ್ಆಕ್ಸ್, ಕ್ಲೀವರ್, ಚಾಪರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಆರಂಭವನ್ನು Robert Bruce Foote ನೀಡಿದರು. ಅವರು 1862 ಮೇ 31 ರಂದು Pallavaram(ಚೆನ್ನೈ ಸಮೀಪ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
2. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ (Middle Paleolithic) :
ಈ ಹಂತವು ಸುಮಾರು 300,000 ರಿಂದ 40,000 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೇಕ್ಸ್, ಸ್ಕ್ರೇಪರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ಉಪಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಹಂತವನ್ನು 1950ರಲ್ಲಿ H. D. Sankalia ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ Pravara River ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಿರುವು ತಂದಿತು.
3. ಪ್ರಾಚೀನ ಅಂತಿಮ ಶಿಲಾಯುಗ (Upper Paleolithic):
ಈ ಹಂತವು ಸುಮಾರು 40,000 ರಿಂದ 10,000 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
1964ರಲ್ಲಿ M. L. K. Murthy ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ Rallakalava Valley ನಲ್ಲಿ ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
4. ಮಧ್ಯಶಿಲಾ ಯುಗ (Mesolithic) :
ಈ ಯುಗವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 10,000 ರಿಂದ 6,000ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಮೈಕ್ರೊಲಿಥ್ಗಳು (ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲು ಉಪಕರಣಗಳು).
ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ:
- ಮಾನವರು ಅರ್ಧ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು
- ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು
- ಗುಹಾಚಿತ್ರಗಳಂತಹ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು
5. ನವ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ಕೋಲಿಥಿಕ್ ಯುಗ
ನವಶಿಲಾ ಯುಗವು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ:
- ಕೃಷಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
- ಶಾಶ್ವತ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು
- ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲು ಉಪಕರಣಗಳು
- ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು
ನಂತರದ ಚಾಲ್ಕೊಲಿಥಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ತಾಮ್ರ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
6. ಕಂಚಿನ ಯುಗ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ :
ಕಂಚಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನಿಂದ (ತಾಮ್ರ + ಟಿನ್) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡವು.
ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಯುಗವನ್ನು ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಶೋಧನೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ Robert Bruce Foote ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ:
- R. V. Joshi — ಮಲಪ್ರಭಾ ನದೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ
- Sampath Iyengar — ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಿಬ್ಬನಹಳ್ಳಿ
- S. Seshadri — ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ Kaveri River ತೀರದಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರ
- Paddayya — ಹುಣಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಲವಡಗಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ
ಇದಲ್ಲದೆ, ಬಾದಾಮಿ, ತುಮಕೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಶಿಲಾ ಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನವು ಮಾನವನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರಳ ಕಲ್ಲು ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಲೋಹ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಯವರೆಗೆ ಮಾನವನು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ.