ಪೀಠಿಕೆ:

ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಗ್ರಾಹಕನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಸಹ ಒಂದು ಉದ್ದಿಮೆಯಾದರು ಸಹ ಅದು ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಉದಾ: ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ, ವಸತಿ, ಊಟ, ಮನರಂಜನೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ವಾಹನ ಸರಬರಾಜು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇವುಗಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನೀಡುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು. ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಒದಗಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಹಣ ಎಂದು ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅವುಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು : (Attractions)

  1. ದೃಶ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ (Sight Attraction)

ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳಾದ ಕಡಲ ತೀರಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು, ನದಿ ತೊರೆಗಳು ಸರೋವರಗಳು, ಕಣಿವೆಗಳು, ಗಿರಿಧಾಮಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹೋಗಿ ನೋಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆನಂದ ಸಂತೋಷ ಹಾಗೂ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

  1. ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ : (Eventual Attractions)

ಇವು ದಿನನಿತ್ಯ ನೋಡುವ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲ. ಉದಾ: ಜಾತ್ರೆಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು, ಉತ್ಸವಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಇವುಗಳು ಸಹ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ, ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ಕರಗ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು.

  1. ಸೌಕರ್ಯಗಳು (Facilities)

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಾದ ಸಾರಿಗೆ, ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳು, ವಸತಿ, ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಾಹನ ಚಾಲಕರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಇವುಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.

  1. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೇವೆಗಳು (Services)

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಉದ್ದಿಮೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅದು ಹೊಗೆರಹಿತ ಉದ್ದಿಮೆ. ಇದು ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ, ವಸತಿ ಒದಗಿಸುವುದು, ಚಾಲಕರನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.